Rəqəmsallaşma xərc deyil, biznesin gələcəyinə yatırılan investisiyadır - Əbülfət Mirzəyev
Rəqəmsal transformasiya müasir biznesin əsas inkişaf istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bu prosesdə bizneslərin avtomatlaşdırılması, süni intellekt həllərinin tətbiqi və kibertəhlükəsizliyin gücləndirilməsi şirkətlərin rəqabət qabiliyyətini artıran əsas amillər hesab olunur. Kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri üçün biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması sahəsində fəaliyyət göstərən "Smart Biznes" şirkətinin təsisçisi və rəhbəri Əbülfət Mirzəyev Fins.az-a müsahibəsində Azərbaycanda rəqəmsallaşmanın mövcud vəziyyəti, bizneslərin üzləşdiyi əsas problemlər, süni intellektin yaratdığı imkanlar və kibertəhlükəsizliyin əhəmiyyəti barədə fikirlərini bölüşüb.
– Azərbaycanda bizneslərin rəqəmsallaşması ilə bağlı vəziyyəti necə qiymətləndirirsiniz? Şirkətlər ən çox hansı çətinliklərlə qarşılaşırlar?
– Azərbaycanda rəqəmsallaşma son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətlənib. Xüsusilə bank, telekommunikasiya, pərakəndə satış və logistika sektorlarında rəqəmsal transformasiya artıq strateji prioritetə çevrilib. Bununla yanaşı, kiçik və orta bizneslərdə bu proses hələ də arzu olunan səviyyəyə çatmayıb.
Şirkətlərin əsas çətinlikləri rəqəmsal strategiyanın olmaması, köhnə iş proseslərinin dəyişdirilməsində çətinliklər, ixtisaslı kadr çatışmazlığı, kibertəhlükəsizlik riskləri və bəzi hallarda investisiya xərcləri ilə bağlı narahatlıqlardır. Halbuki rəqəmsallaşma xərc deyil, uzunmüddətli investisiyadır və düzgün tətbiq olunduqda biznesin səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
– Son illərdə bizneslərin avtomatlaşdırma və rəqəmsal həllərə marağında hansı dəyişiklikləri müşahidə edirsiniz?
– Əvvəllər şirkətlər rəqəmsal həllərə əlavə üstünlük kimi yanaşırdılarsa, bu gün onları rəqabətdə qalmaq üçün zəruri vasitə hesab edirlər.
Xüsusilə ERP, CRM, elektron sənəd dövriyyəsi, bulud texnologiyaları və biznes analitikası sistemlərinə maraq xeyli artıb. Pandemiya dövrü də bu prosesi sürətləndirdi və müəssisələr anladılar ki, çevik, avtomatlaşdırılmış və məlumat əsaslı idarəetmə modeli daha dayanıqlıdır.
Hazırda şirkətlər təkcə proqram təminatı əldə etməyə deyil, bütün biznes proseslərini optimallaşdıran kompleks rəqəmsal transformasiya layihələrinə üstünlük verirlər.
– Süni intellektin inkişafı bizneslərin işinə necə təsir edir? Azərbaycan şirkətləri bu yeniliklərdən kifayət qədər istifadə edə bilirlərmi?
– Süni intellekt artıq gələcəyin texnologiyası deyil, bugünkü rəqabət üstünlüyüdür. Müştəri xidmətləri, satış proqnozları, marketinq, maliyyə analitikası, sənəd emalı və qərarvermə proseslərində AI həlləri həm sürəti, həm də dəqiqliyi artırır.
Azərbaycanda bu istiqamətə maraq sürətlə yüksəlir. Böyük şirkətlər artıq süni intellekt əsaslı həlləri tətbiq etməyə başlayıblar. Kiçik və orta bizneslərdə isə istifadə səviyyəsi hələ də məhduddur. Bunun əsas səbəbləri məlumatlılığın aşağı olması, mütəxəssis çatışmazlığı və yeni texnologiyaların tətbiqi ilə bağlı ilkin tərəddüdlərdir.
Yaxın illərdə süni intellektdən istifadə edən və etməyən şirkətlər arasında məhsuldarlıq və rəqabət qabiliyyəti baxımından ciddi fərqin yaranacağı gözlənilir.
– Smart Biznes-in müştəriləri arasında rəqəmsal həllərdən istifadə edən şirkətlər hansı üstünlükləri əldə edirlər?
– Rəqəmsal həllər tətbiq edən şirkətlər ilk növbədə əməliyyat xərclərini azaldır, insan səhvlərini minimuma endirir və qərarvermə prosesini sürətləndirirlər.
Bununla yanaşı:
İş prosesləri daha şəffaf idarə olunur;
Müştəri məmnuniyyəti artır;
Hesabatlar real vaxt rejimində əldə edilir;
Rəhbərlik daha düzgün və operativ qərarlar qəbul edə bilir;
Şirkətin böyüməsi və yeni filialların idarə olunması asanlaşır.
Ən vacib üstünlüklərdən biri isə odur ki, rəqəmsallaşmış biznes bazardakı dəyişikliklərə daha çevik reaksiya verir və rəqabətdə üstün mövqe qazanır.
– Kibertəhlükəsizlik bu gün bizneslər üçün nə qədər vacibdir və şirkətlər məlumatlarını qorumaq üçün nələrə diqqət etməlidirlər?
– Kibertəhlükəsizlik artıq yalnız İT şöbəsinin deyil, bütün biznesin strateji məsuliyyətidir. Rəqəmsallaşma artdıqca kibertəhdidlərin miqyası və mürəkkəbliyi də artır.
Şirkətlər aşağıdakı məsələlərə xüsusi diqqət yetirməlidirlər:
Güclü identifikasiya və çoxmərhələli autentifikasiya (MFA) tətbiq etmək;
Məlumatların müntəzəm ehtiyat nüsxələrini (backup) yaratmaq;
Proqram təminatını daim yeniləmək;
İşçilər üçün kibertəhlükəsizlik üzrə mütəmadi təlimlər keçirmək;
Etibarlı antivirus və təhlükəsizlik sistemlərindən istifadə etmək;
Məlumatların şifrələnməsini və giriş hüquqlarının düzgün idarə olunmasını təmin etmək.
Müasir dövrdə kibertəhlükəsizlik təkcə məlumatların qorunması deyil, həm də biznesin nüfuzunun, müştəri etibarının və fəaliyyətinin fasiləsizliyinin təmin edilməsidir. Bu səbəbdən hər bir şirkət kibertəhlükəsizliyi strateji investisiya kimi qiymətləndirməlidir.
