Finlandiya təhsil modeli Azərbaycana gəlir-xarici şirkət fəaliyyətə başlayır-MÜSAHİBƏ
Fins.az beynəlxalq bizneslərin genişlənməsi və qlobal bazarlara çıxışı sahəsində tanınmış ekspert, “FinlandQ” şirkətinin təsisçisi və baş icraçı direktoru (CEO), eyni zamanda “Caravantures”un təsisçi direktoru Ebra Gohari ilə həmsöhbət olub.
Ebra Gohari beynəlxalq inkişaf üzrə mütəxəssisdir. Avropada geniş C-level idarəetmə təcrübəsinə malik olan Ebra Gohari mürəkkəb sərhədlərarası keçid proseslərini idarə etməkdə ixtisaslaşıb.
-Azərbaycanda hansı xidmət və ya biznes sahəsində fəaliyyət göstərməyi planlaşdırırsınız və bu sahəni seçməyinizin əsas səbəbləri nələrdir?
-Biz Azərbaycanda fəaliyyətimizi beynəlxalq təhsil sektoru üzərində qurmağı planlaşdırırıq və bu fəaliyyət çərçivəsində xüsusilə erkən uşaqlıq təhsili, müəllim hazırlığı və peşəkar inkişaf proqramları, inklüziv və xüsusi təhsil xidmətləri, eləcə də gələcəyin əmək bazarına uyğun bacarıqlar formalaşdıran innovativ peşə təhsili modelləri əsas prioritet istiqamətlərimizi təşkil edir. Bu sahənin seçilməsi təsadüfi deyil. Apardığımız ilkin analizlər və bazar müşahidələri göstərir ki, Azərbaycanda keyfiyyətli özəl təhsilə, müasir pedaqoji yanaşmalara və beynəlxalq standartlara uyğun təhsil xidmətlərinə real və artan tələbat mövcuddur. Xüsusilə valideynlər arasında uşaqların erkən yaşdan düzgün inkişafına, yaradıcı və tənqidi düşünmə bacarıqlarının formalaşdırılmasına böyük maraq var. Eyni zamanda, ölkədə təhsil sahəsində aparılan islahatlar, dövlət səviyyəsində insan kapitalının inkişafına verilən önəm və innovasiyaya açıq mühit bu sahədə fəaliyyət göstərmək üçün əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycanın gənc və dinamik əhali strukturu da uzunmüddətli perspektivdə təhsil sektorunun inkişaf potensialını daha da artırır.
Finlandiya təhsil modeli isə dünyada ən uğurlu və innovativ sistemlərdən biri kimi tanınır. Bizim əsas məqsədimiz bu modelin güclü tərəflərini -uşaqyönümlü yanaşmanı, müəllimlərin yüksək peşəkarlığını, inklüzivliyi və yaradıcı öyrənmə metodlarını – Azərbaycan reallıqlarına uyğun şəkildə tətbiq etməklə uzunmüddətli və davamlı dəyər yaratmaqdır.
-Layihənin həyata keçirilməsi üçün əsas strateji məqsədləriniz nələrdir və qısa, orta və uzunmüddətli hədəflərinizi necə müəyyən etmisiniz?
-Layihəmizin əsas strateji məqsədi Finlandiya təhsil təcrübəsini yerli kontekstlə uyğunlaşdıraraq Azərbaycanda dayanıqlı və keyfiyyətli təhsil ekosistemi formalaşdırmaqdır. Bu məqsədə çatmaq üçün biz fəaliyyətimizi mərhələli və sistemli şəkildə planlaşdırmışıq.
Qısa müddətli mərhələdə əsas diqqət yerli bazarın dərindən öyrənilməsinə, etibarlı tərəfdaşlıqların qurulmasına və pilot layihələrin həyata keçirilməsinə yönəlib. Bu mərhələdə artıq konkret nəticələr əldə olunub – yerli tərəfdaşlarla əməkdaşlıq qurulub və Bakıda IDA erkən uşaqlıq təhsil mərkəzinin inkişafına dəstək göstərilib. Bu pilot layihələr gələcək genişlənmə üçün baza rolunu oynayır.
Orta müddətli perspektivdə biz fəaliyyətimizi genişləndirərək müəllim hazırlığı proqramlarının, xüsusi təhsil xidmətlərinin və peşəkar təlim modellərinin inkişafını planlaşdırırıq. Bu mərhələdə əsas prioritetlər keyfiyyət standartlarının formalaşdırılması, miqyaslana bilən biznes və təhsil modellərinin yaradılması və həm kommersiya, həm də akademik əməkdaşlıqların gücləndirilməsidir. IdaQ Akademiyası bu istiqamətdə əsas platformalardan biri olacaq.
Uzun müddətli mərhələdə isə məqsədimiz daha geniş və sistemli bir model qurmaqdır. Bu model Finlandiya və Azərbaycan təhsil standartlarını birləşdirərək məktəbəqədər təhsildən başlayaraq 11-ci sinfə qədər davam edən inteqrasiya olunmuş təhsil yolunu əhatə edəcək. Daha geniş baxışda isə biz Azərbaycanda müasir, innovativ və beynəlxalq əməkdaşlığa açıq təhsil mühitinin formalaşmasına töhfə verməyi hədəfləyirik.
-Layihənin əsas konsepsiyası nədən ibarətdir və hansı ehtiyacları qarşılayacaq?
-Layihənin əsas konsepsiyası Finlandiya təhsil modelinin Azərbaycana birbaşa transferi deyil, onun yerli reallıqlara uyğunlaşdırılması və birgə inkişaf etdirilməsidir. Biz inanırıq ki, uğurlu model yalnız o zaman formalaşa bilər ki, o, yerli mədəniyyətə, qanunvericiliyə və cəmiyyətin gözləntilərinə uyğunlaşdırılsın.
Bu layihə bazarda bir neçə mühüm ehtiyaca cavab verir. İlk növbədə, keyfiyyətli erkən uşaqlıq təhsilinə olan tələbatın qarşılanması vacibdir. Erkən yaş dövrü insan inkişafının ən kritik mərhələsidir və bu mərhələdə düzgün yanaşmalar uzunmüddətli nəticələrə təsir edir.
İkinci olaraq, müəllimlərin peşəkar inkişafı və müasir pedaqoji metodların tətbiqi sahəsində ciddi ehtiyac mövcuddur. Müəllimlər təhsil sisteminin əsas sütunudur və onların bilik və bacarıqlarının artırılması ümumi keyfiyyətə birbaşa təsir göstərir.
Bundan əlavə, inklüziv və xüsusi təhsil sahəsində xidmətlərin genişləndirilməsi də vacib istiqamətlərdəndir. Müasir cəmiyyətlərdə hər bir uşağın keyfiyyətli təhsil alma hüququ təmin olunmalıdır.
Nəhayət, layihə gələcəyin əmək bazarına uyğun bacarıqların formalaşdırılmasına yönəlmiş praktik təhsil modellərini də əhatə edir. Bu isə gənclərin daha hazırlıqlı və rəqabətqabiliyyətli olmasına şərait yaradır.
-Sektorda mövcud vəziyyəti necə qiymətləndirirsiniz və hansı boşluqları görürsünüz?
-Azərbaycanda təhsil sektoru inkişaf mərhələsindədir və xüsusilə son illərdə müsbət dinamika müşahidə olunur. Özəl təhsil müəssisələrinin sayı artır, beynəlxalq proqramlara maraq yüksəlir və müasir tədris metodlarının tətbiqi genişlənir.
Bununla yanaşı, müəyyən struktur problemlər və boşluqlar da mövcuddur. Məsələn, müəllim hazırlığı sahəsində daha sistemli və davamlı proqramlara ehtiyac var. Uşaqyönümlü və inklüziv təhsil yanaşmaları hələ də geniş yayılmayıb. Xüsusi təhsil xidmətləri isə kifayət qədər inkişaf etməyib və daha çox institusional dəstəyə ehtiyac duyur.
Eyni zamanda, təhsil ilə əmək bazarı arasında əlaqənin gücləndirilməsi də vacib məsələlərdən biridir. Müasir dövrdə təhsil yalnız nəzəri bilik verməklə kifayətlənməməli, həm də praktik bacarıqların formalaşdırılmasına xidmət etməlidir.
Bu baxımdan bazarda həm boşluqlar, həm də böyük imkanlar mövcuddur. Əsas məsələ bu imkanların düzgün qiymətləndirilməsi və effektiv şəkildə reallaşdırılmasıdır.
-Layihənin iqtisadi töhfələri nələr olacaq?
Layihə Azərbaycanın iqtisadiyyatına çoxşaxəli töhfələr verə bilər. İlk növbədə, yeni iş yerlərinin yaradılması baxımından əhəmiyyətlidir. Təhsil müəssisələrinin açılması və inkişafı müəllimlər, təlimçilər və digər mütəxəssislər üçün yeni imkanlar yaradır.
İkinci mühüm töhfə bilik və texnologiya transferidir. Finlandiya təhsil modelinin tətbiqi yerli təhsil müəssisələrinin keyfiyyətinin yüksəlməsinə və institusional potensialın artmasına səbəb olur. Üçüncü olaraq, insan kapitalının inkişafı uzunmüddətli iqtisadi artım üçün əsas faktordur. Keyfiyyətli təhsil sistemi daha hazırlıqlı və peşəkar işçi qüvvəsinin formalaşmasına gətirib çıxarır. Bundan əlavə, uğurlu model gələcəkdə digər regionlara da ixrac edilə bilər ki, bu da Azərbaycanın regional təhsil mərkəzinə çevrilməsi potensialını artırır.
-İnvestisiya mühiti ilə bağlı fikirləriniz necədir?
-Azərbaycan investisiya baxımından perspektivli ölkədir və xüsusilə dövlətin prioritet hesab etdiyi sahələrdə geniş imkanlar mövcuddur. Təhsil, innovasiya və rəqəmsallaşma bu istiqamətlər arasında ön plana çıxır.
Üstünlüklər arasında gənc əhali, bazarın inkişaf potensialı, beynəlxalq əməkdaşlığa açıqlıq və strateji coğrafi mövqe qeyd edilə bilər.
Lakin bazarın özünəməxsus xüsusiyyətləri də var. Əlaqələrin qurulması, etimadın formalaşdırılması və uzunmüddətli yanaşma uğur üçün əsas şərtlərdir.
-Yerli tərəfdaşlıq barədə planlarınız nələrdir?
-Yerli tərəfdaşlıq layihənin əsas sütunlarından biridir. Biz artıq IDA ilə strateji əməkdaşlıq qurmuşuq və bu əməkdaşlıq çərçivəsində uğurlu pilot model formalaşdırılıb.
Gələcəkdə bu əməkdaşlıq daha da genişləndiriləcək və proqramların inkişafı, müəllim hazırlığı, keyfiyyət təminatı və digər sahələri əhatə edəcək.
-Layihənin təsirləri necə olacaq?
-Qısa müddətdə layihə təhsil sektorunda keyfiyyətin artmasına və yeni yanaşmaların tətbiqinə səbəb olacaq. Uzun müddətdə isə insan kapitalının inkişafına, sosial rifaha və iqtisadi dayanıqlılığa ciddi töhfə verəcək.
Rəqabətdə necə fərqlənəcəksiniz?
-Əsas fərqimiz standart yanaşmadan uzaq olmağımızdır. Biz hər bazara uyğunlaşdırılmış model tətbiq edirik. Bundan əlavə, inteqrasiya olunmuş təhsil yanaşması və mərhələli inkişaf strategiyası bizi fərqləndirən əsas amillərdəndir.
-Xarici investorlara mesajınız nədir?
-Azərbaycan imkanlarla zəngin bazardır. Lakin uğur qazanmaq üçün uzunmüddətli düşüncə, səbir və düzgün tərəfdaşlıq vacibdir. Bu prinsiplərə əməl edən investorlar üçün Azərbaycan yüksək potensiala malik bazar olaraq qalır.
You can use it like this:
+358451536885
Tampere, Finland
