Fiskal və monetar siyasətin koordinasiyası

Fins.az - Fiskal və monetar siyasətlər iqtisadiyyatın dayanıqlılığı üçün vacibdir.

ABŞ-da bu koordinasiya fərqli dövrlərdə müxtəlif nəticələr verib. 1930-cu illərdə Böyük Depressiya zamanı səhv koordinasiya iqtisadi geriləməni dərinləşdirdi: 1929–1933-cü illərdə real ÜDM 29% azaldı, işsizlik 25%-ə yüksəldi. Əksinə, 2008–2009-cu illərdə qlobal maliyyə böhranında fiskal və monetar siyasət birgə ekspansiv hərəkət edərək iqtisadi bərpanı sürətləndirdi.

Kristina Römer bildirir ki, koordinasiya həmişə uğur gətirmir; əsas məsələ siyasətin doğru istiqamətdə hərəkət etməsidir. COVID-19 pandemiyası zamanı da monetar və fiskal siyasət birgə yumşaldıldı, amma uzunmüddətli stimullar inflyasiyanı 2021–2022-ci illərdə yüksəltdi.

Fərqli istiqamətlər də faydalı ola bilər. Məsələn, 1980-ci illərdə Pol Volker sərt monetar siyasət, Ronald Reyqan isə yumşaq fiskal siyasət tətbiq etdi; nəticədə inflyasiya nəzarət altına alındı. 1990-cı illərdə Bill Klinton fiskal konsolidasiya həyata keçirərkən monetar siyasət yumşaq qaldı, defisit azaldı və iqtisadi balans qorundu.

Analitik nəticə:

• Koordinasiya uğur üçün yetərli deyil; siyasətlərin doğru istiqamətdə olması vacibdir.

• Fərqli istiqamətlər bəzən iqtisadi stabilliyi qoruyur.

• İqtisadi ideyalar və mərkəzi bankın müstəqilliyi siyasət uğuruna təsir göstərir.