Dünyada İstehsal Olunan Qidanın Hər İl Üçdə Biri İtirilir və ya İsraf Edilir

“Qidanı Qoru — Süfrəni Qoru” təşəbbüsü Dünya Ətraf Mühit Günündə Bakıda təqdim olundu

Dünyanın bir tərəfində hər il milyardlarla ton qida zibilə atılır; digər tərəfində isə təxminən 673 milyon insan aclıqla üzləşir (BMT SOFI 2025 hesabatı). Bir tərəfdə bolluq, digər tərəfdə yoxluq — və arada itirilən bərəkət.

Məhz bu paradoksa diqqət çəkmək üçün, Dünya Ətraf Mühit Günü münasibətilə Turan Qastronomiya və Turizm Akademiyası (TQTA) Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) dəstəyi ilə “Qidanı Qoru — Süfrəni Qoru” maarifləndirmə təşəbbüsünü ictimaiyyətə təqdim etdi.

BMT Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) məlumatına görə, dünyada istehsal olunan qidanın təxminən üçdə biri — ildə 1,3 milyard ton — itirilir və ya israf edilir. Bu o deməkdir ki, həmin qidanın yetişdirilməsinə sərf olunan torpaq, su, enerji və insan əməyi də boşa gedir.

Üstəlik, FAO və UNEP-in qiymətləndirmələrinə əsasən, qida itkisi və israfı qlobal istixana qazı emissiyalarının **8–10%-i** ilə əlaqəlidir — bu, aviasiya sektorunun emissiyalarından təxminən beş dəfə çoxdur. Yəni qida israfı yalnız iqtisadi deyil, həm də ekoloji və mənəvi bir məsələdir.

“Qidanı qorumaq — təbiəti qorumaqdır,” deyə təşəbbüsün məramı vurğulanır.

Üç istiqamət, bir məqsəd

Təşəbbüs üç istiqamətdə qurulur: ailə, qonaqlıq (HoReCa) sektoru və təhsil. Onun mərkəzində “Yaşıl Süfrə”proqramı dayanır — restoran, otel və şadlıq saraylarına qida israfını ölçmək, azaltmaq və komandanı bu istiqamətdə hazırlamaq imkanı verən, TQTA-nın təlim və qiymətləndirmə sistemi əsasında qurulmuş bir model.

Proqramın fiziki aləti olan **“Bərəkət Qabı”isə qonaqlara qalan yeməyi dəyərləndirmə mədəniyyətini təşviq edir — “sabaha qismət, zibilə yox” prinsipi ilə.

Bölgəyə nümunə olmaq hədəfi

Təşəbbüs qısamüddətli bir kampaniya deyil — qida itkisi və israfı ilə mübarizədə ictimai şüuru artırmağı hədəfləyən uzunmüddətli bir layihədir. Məqsəd, bu sahədə Azərbaycanın regiona nümunə (rol model) olmasıdır.

Təşəbbüs Azərbaycan Sağlamlıq və Termal Turizmə Dəstək Assosiasiyası (AHTTSA), Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA), Sahibkarlar Konfederasiyası (ASK), CTH UK və BMT Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) kimi qurumlarla əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir.

İctimaiyyət tqta.az/qidaniqoru ünvanından təşəbbüsə qoşula, söz verə və ətraflı məlumat ala bilər.

“Qidanı qorumaq — təbiəti qorumaqdır. Biz kimisə günahlandırmaq üçün deyil, birlikdə kiçik, amma davamlı addımlar atmaq üçün bu təşəbbüsü başlatdıq. Dünyada hər il milyardlarla ton qida itirilərkən, bizim borcumuz öz süfrəmizə sahib çıxmaqdır. Hər süfrəyə hörmət, hər loxmaya dəyər.”

Doğan Tomris, Layihə Koordinatoru

TQTA haqqında

Turan Qastronomiya və Turizm Akademiyası qonaqlıq və qastronomiya sahəsində təlim, qiymətləndirmə və peşəkar inkişaf üzrə fəaliyyət göstərən təhsil qurumudur.

Əlaqə / Media:

🌐 https://tqta.az/qidaniqoru @qidaniqoru

📧 [email protected]

📲 +994 51 769 61 81

📍 Sumqayıt, Azərbaycan