Bakı üzrə qeyri-yaşayış sahələrinə investisiya: gəlirli bazar, yoxsa riskli seçim?
Fins.az - Bakıda, xüsusilə paytaxtın yeni və mərkəzə yaxın yaşayış massivlərində yerləşən orta həcmli qeyri-yaşayış sahələrinə investisiya qoyuluşu real bazar göstəriciləri əsasında qiymətləndirildikdə, həm gəlir, həm də xərclər baxımından müəyyən maliyyə çərçivəsi formalaşdırır.
Bazar üzrə orta ölçülü, təxminən 60–90 kvadratmetr sahəyə malik bir qeyri-yaşayış obyektinin orta alış qiyməti Bakı şəhərində lokasiyadan asılı olaraq təxminən 180 000–250 000 manat aralığında dəyişir. Belə obyektlərin aylıq icarə qiyməti isə yerləşmə yerinə görə orta hesabla 1 000–2 000 manat arasında formalaşır. Nümunə olaraq 200 000 manatlıq investisiya üçün aylıq orta icarə gəliri 1 500 manat götürüldükdə illik ümumi gəlir təxminən 18 000 manat təşkil edir.
Lakin bu gəlirdən real xalis mənfəət hesablanarkən müxtəlif xərclər də nəzərə alınır. Orta bazar praktikasına əsasən, obyektin idarəetməsi, təmir ehtiyatı, boş qalma riskləri və vergi öhdəlikləri daxil olmaqla illik xərclər ümumi gəlirin təxminən 20–30 faizini təşkil edir. Bu isə illik təxminən 3 600–5 400 manat aralığında xərclər deməkdir.
Nəticə etibarilə, xalis illik gəlir 12 600–14 400 manat civarında formalaşır. Bu göstərici əsasında hesablandıqda investisiyanın geri dönüş müddəti orta hesabla 14–16 il aralığında dəyişir. Daha yüksək tələbat olan lokasiyalarda icarə qiymətinin artması və vakansiya riskinin azalması nəticəsində bu müddət 10–13 ilə qədər enə bilər, zəif lokasiyalarda isə 18–20 ilə qədər uzana bilər.
Bazar iştirakçılarının qiymətləndirməsinə görə, bu modeldə əsas üstünlük stabil pul axını və inflyasiyaya qarşı nisbətən qorunma imkanıdır. Eyni zamanda obyektin dəyərinin illər üzrə artması da ümumi gəlirliliyə əlavə təsir göstərir. Bununla belə, ilkin yüksək kapital tələbi, icarəçinin dəyişkənliyi və bazar riskləri ümumi gəlirliliyi azaldan əsas amillər kimi qalır.
Ümumilikdə aparılan hesablamalar göstərir ki, Bakı üzrə qeyri-yaşayış sahələrinə investisiya qısa müddətli deyil, uzunmüddətli maliyyə planlaması tələb edən və sabit, lakin orta səviyyəli gəlirlilik təmin edən investisiya növü kimi çıxış edir.
