Neft qiymətləri bərpa olunur
Qlobal neft bazarında qiymətlər çərşənbə axşamı günü Asiya sessiyasında cüzi yüksəliş nümayiş etdirib.
Bazar iştirakçıları ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmanın detallarını qiymətləndirərkən, əvvəlki sessiyada qeydə alınan kəskin enişdən sonra neft kotirovkalarında müəyyən bərpa müşahidə olunub.
Fins.az xəbər verir ki, Brent markalı neftin avqust fyuçersləri 0,7% bahalaşaraq bir barel üçün 83,71 dollara yüksəlib. ABŞ-ın WTI markalı neftinin iyul fyuçersləri isə 0,9% artaraq 81,44 dollar təşkil edib.
Buna baxmayaraq, hər iki etalon neft markası bazar ertəsi günü təxminən 5% ucuzlaşıb. Buna səbəb ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla qarşılıqlı anlaşma memorandumunun imzalandığını açıqlaması olub. Sənəd Yaxın Şərqdə uzun müddətdir davam edən gərginliyin aradan qaldırılmasına və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpasına yönəlib.
Nəticədə bazarlarda münaqişə dövründə formalaşan geosiyasi risk əlavəsinin böyük hissəsi aradan qalxıb. Brent və WTI markaları mart ayından bəri ən aşağı səviyyələrdə ticarəti başa vurub.
Hazırda investorların diqqəti razılaşmanın icra müddətlərinə və neft ixracının nə qədər sürətlə normallaşacağına yönəlib. ABŞ və İran rəsmilərinin iştirakı ilə memorandumun rəsmi imzalanma mərasiminin bu həftənin cümə günü Cenevrədə keçirilməsi planlaşdırılır.
Analitiklər hesab edirlər ki, bazarların müsbət reaksiyasına baxmayaraq, qeyri-müəyyənlik hələ də qalmaqdadır. Razılaşma enerji təchizatının bərpası ilə bağlı ümidləri artırsa da, dəniz təhlükəsizliyi, sığorta xərcləri və gecikmiş gəmilərin fəaliyyətə qayıtma tempi ilə bağlı suallar açıq qalır.
Bir sıra beynəlxalq təşkilatlar xəbərdarlıq edirlər ki, ehtiyatların bərpası və logistika marşrutlarının tam normallaşması həftələr, hətta aylar çəkə bilər.
Neft bazarına əlavə təzyiq göstərən amillərdən biri də OPEC-in qlobal neft tələbi üzrə proqnozunu yenidən aşağı salması olub. Kartel ötən həftə ardıcıl ikinci dəfə 2026-cı il üzrə neftə tələbat artımı proqnozunu azaldıb.
Yeni proqnoza əsasən, gələn il qlobal neft tələbatı gündəlik təxminən 970 min barel artacaq. Halbuki əvvəlki qiymətləndirmədə bu göstərici 1,17 milyon barel səviyyəsində nəzərdə tutulurdu.
Ekspertlər bildirirlər ki, Hörmüz boğazının bağlanması dövründə dünya üzrə neft ehtiyatları əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Buna görə də danışıqlarda mümkün problemlər və ya boğazın açılmasında gecikmələr enerji bazarlarında yenidən qiymət dalğalanmalarını gücləndirə bilər.
