Milli Depozit Mərkəzi 2024-cü ildə maliyyə hesabatlarını açıqlayıb: 627 min manat mənfəət
Fins.az xəbər verir ki, hesabat müstəqil auditor rəyi ilə birlikdə təqdim olunub və MHBS Mühasibat Uçotu Standartlarına uyğun hazırlanıb.
Mərkəzin rəhbərliyi bəyan edib ki, 31 dekabr 2024-cü il tarixinə maliyyə vəziyyəti, həmin tarixdə başa çatan il üzrə maliyyə nəticələri, pul vəsaitlərinin hərəkəti və kapitalda dəyişikliklər beynəlxalq standartlara uyğun hazırlanıb. Rəhbərlik müvafiq mühasibat prinsiplərinin seçilməsi və tətbiqi, əsaslandırılmış mülahizələrin verilməsi, MHBS uyğunluğunun təmin edilməsi və fasiləsiz fəaliyyət prinsipinə əməl olunmasına görə məsuliyyət daşıdığını bildirib. Eyni zamanda daxili nəzarət sisteminin qurulması, uçotun düzgün aparılması, aktivlərin qorunması və saxtakarlığın qarşısının alınması rəhbərliyin öhdəlikləri kimi qeyd olunub. Maliyyə hesabatları 05 mart 2026-cı il tarixində təsdiq edilib.
Müstəqil audit RSM Azərbaycan tərəfindən aparılıb və auditor rəyi üzrə maliyyə hesabatlarının 31 dekabr 2024-cü il tarixinə maliyyə vəziyyətini, həmçinin il üzrə maliyyə nəticələrini və pul vəsaitlərinin hərəkətini bütün əhəmiyyətli aspektlər üzrə MHBS standartlarına uyğun və düzgün əks etdirdiyi bildirilib. Audit Beynəlxalq Audit Standartlarına uyğun həyata keçirilib və kifayət qədər sübutlar əldə olunub.
Maliyyə göstəricilərinə əsasən, Mərkəzin aktivləri 2024-cü ildə 8,792,231 manat təşkil edib. Bu göstərici 2023-cü ildə 9,740,388 manat idi. Uzunmüddətli aktivlər 5,946,771 manat (2023: 7,937,619 manat), cari aktivlər isə 2,845,460 manat (2023: 1,802,769 manat) olub.
Kapital göstəricilərinə görə, nizamnamə kapitalı 1,300,000 manat (2023: 2,700,000 manat), bölüşdürülməmiş mənfəət 5,149,164 manat (2023: 4,521,511 manat), cəmi kapital isə 6,449,164 manat (2023: 7,221,511 manat) təşkil edib. Cəmi öhdəliklər 2,343,067 manat olub (2023: 2,518,877 manat), o cümlədən uzunmüddətli öhdəliklər 878,881 manat, cari öhdəliklər isə 1,464,186 manat səviyyəsində göstərilib.
Hesabat dövründə Mərkəzin əməliyyat gəlirləri 5,188,761 manat, əməliyyat xərcləri (5,030,446) manat olub. Nəticədə əməliyyat mənfəəti 158,315 manat təşkil edib. Xalis digər gəlirlər 624,720 manat, kredit zərəri xərci isə (321,946) manat qeydə alınıb. Vergidən əvvəlki mənfəət və il üzrə xalis mənfəət 627,653 manat olub. Müqayisə üçün 2023-cü ildə bu göstərici zərər – 410,492 manat təşkil edib.
Pul vəsaitlərinin hərəkətində əməliyyat fəaliyyəti üzrə xalis pul vəsaiti 650,001 manat, investisiya fəaliyyəti üzrə (84,724) manat, maliyyələşdirmə fəaliyyəti üzrə isə (152,101) manat olub. Ümumilikdə pul vəsaitlərində xalis artım 411,456 manat təşkil edib və ilin sonuna pul vəsaitləri 1,110,568 manat olub (2023: 699,112 manat).
Kapitalda dəyişikliklərə əsasən, 2023-cü ilin sonuna kapital 7,221,511 manat olub. 2024-cü ildə nizamnamə kapitalında (1,400,000) manat azalma, il üzrə 627,653 manat mənfəət qeydə alınıb və nəticədə 2024-cü ilin sonuna kapital 6,449,164 manat təşkil edib.
Mərkəz qeyri-kommersiya hüquqi şəxs kimi fəaliyyət göstərir və qiymətli kağızların saxlanılması, uçotu və depozitar sistemin təşkili ilə məşğuldur. Təşkilat 2 oktyabr 1997-ci ildə qeydiyyatdan keçib, 1999-cu ildə yenidən təşkil olunub və hazırda 1 filialı mövcuddur. İşçi sayı 69 nəfər (2023: 61 nəfər) təşkil edir. Təsisçi 100% payla Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankıdır.
İqtisadi mühit üzrə məlumatlara görə, 2024-cü ildə ölkədə ÜDM 2,7% artaraq 126,3 milyard manat olub, ticarət balansında 5,5 milyard ABŞ dolları müsbət saldo qeydə alınıb, inflyasiya 4,9% təşkil edib, yenidən maliyyələşdirmə dərəcəsi isə 7,25% olub. Beynəlxalq reytinqlərdə “Fitch” BBB-, “S&P” BB+/B, “Moody’s” isə Bal (müsbət) qiymətləndirmə verib.
Risklərin idarə edilməsi ilə bağlı qeyd olunur ki, Mərkəz əməliyyat və bazar risklərinə məruz qalır və bu risklər daxili nəzarət mexanizmləri, strateji planlaşdırma və risk departamenti vasitəsilə idarə olunur. Kredit riski əsasən debitor borcları, əlaqəli tərəflərə verilən qısamüddətli kreditlər və pul vəsaitlərindən yaranır, lakin etibarlı maliyyə institutlarında yerləşdirilmiş depozitlər bu riski məhdudlaşdırır.
Şərti öhdəliklər bölməsində bildirilir ki, Azərbaycanda sığorta sektoru inkişaf mərhələsindədir və Mərkəzin bütün aktivləri və əməliyyatları üzrə tam sığorta təminatı yoxdur. Məhkəmə iddiaları üzrə isə maliyyə hesabatlarına əhəmiyyətli təsir edən hər hansı iddia qeydə alınmayıb. Vergi qanunvericiliyinin tətbiqində fərqli şərhlər mümkün olsa da, Mərkəz bütün öhdəliklərin yerinə yetirildiyini hesab edir.
Əlaqəli tərəflərlə əməliyyatlar BMUS 24 standartına uyğun müəyyən edilib və Mərkəzin son nəzarətedici tərəfi Azərbaycan Hökumətidir. Rəhbərliyin əsas işçilərinin mükafatlandırılması 2024-cü ildə 590,064 AZN, 2023-cü ildə isə 463,451 AZN təşkil edib.
Hesabatda əvvəlki illərin səhvlərinin yenidən təqdimatı da əks olunub və 2023-cü il üzrə maliyyə hesabatlarında təqdimat və təsnifat düzəlişləri aparılıb. Nəticədə 31 dekabr 2023-cü il tarixinə aktivlər 9,010,431 manatdan 9,740,388 manata, kapital isə 6,491,554 manatdan 7,221,511 manata yenidən təqdim edilib.
Hesabat tarixindən sonra 128,110 AZN dəyərində əmlak, tikili və avadanlıqlar alınmış, 06 fevral 2025-ci il tarixində isə 259,637.96 AZN dəyərində tam köhnəlmiş aktivlər balansdan silinərək Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankına ötürülüb.
Ümumilikdə, Milli Depozit Mərkəzi 2024-cü ili mənfəətlə başa vuraraq 627,653 manat xalis mənfəət əldə edib, pul vəsaitlərini artırıb və maliyyə hesabatlarını beynəlxalq standartlara uyğun təqdim edib. Bununla belə, kapitalda azalma və makroiqtisadi risklər gələcək dövr üçün əsas diqqət istiqamətləri kimi qalır.
