Geosiyasi şoklar və qlobal monetar siyasət
Fins.az - Yaxın Şərqdə artan qarşıdurma qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi çağırışlar yaradır.
Enerji qiymətlərinin yüksəlməsi inflyasiyanı qızışdırmaqla yanaşı, qlobal iqtisadi artımı yavaşladır və mərkəzi bankları tarazlaşdırılmış monetar siyasət qərarları qəbul etməyə məcbur edir.
Yeni yaranan Asiya iqtisadiyyatları və Mərkəzi Bankların çətinliyi
Hindistan, Tayland və Filippin kimi ölkələr enerji qiymətlərinin artması ilə inflyasiyanın yüksəlməsi arasında balans tapmalıdır. ABŞ dollarına yönələn qlobal kapital axını regional valyutaların zəifləməsinə səbəb olur və faiz endirimlərini məhdudlaşdırır. Bu da mərkəzi bankların iqtisadiyyatı dəstəkləmək və valyuta sabitliyini qorumaq üçün daha mürəkkəb siyasət manevrləri etməsinə gətirib çıxarır.
İstehsal yönümlü iqtisadiyyatlarda enerji təzyiqləri
Yaponya və Cənubi Koreya kimi ixrac yönümlü iqtisadiyyatlar enerji qiymətlərinin artması ilə iqtisadi sabitliklərini qorumaqda çətinlik çəkir. Bu ölkələrdə mərkəzi banklar inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaq üçün ehtiyatlı siyasət yürüdürlər, lakin davam edən yüksək enerji qiymətləri onları daha sərt tədbirlərə məcbur edə bilər.
İnkişaf etmiş ölkələr: Siyasət məhdudiyyətləri
ABŞ, Avstraliya və Yeni Zelandiya mərkəzi bankları da enerji şokları qarşısında çətin seçimlərlə üzləşir. Yüksək neft qiymətləri inflyasiyanı artırır və bu, faiz siyasətində daxili fikir ayrılıqlarına səbəb olur. Avstraliyada faizlərin uzun müddət yüksək qalması, Yeni Zelandiyada isə inflyasiyanın müvəqqəti qəbul edilməsi ehtimalı mövcuddur.
Qlobal perspektiv və 1970-lərin dilemması
Enerji bazarındakı təchizat pozuntuları inflyasiya, artım və maliyyə sabitliyinə kaskad effekti yaradır. Bu dilemma 1970-ci illərin neft şoklarını xatırladır: uzunmüddətli yüksək inflyasiya və zəif iqtisadi artım. İran konflikti isə qlobal monetar siyasəti qeyri-müəyyən və volatilliyi yüksək bir prosesə çevirib.
Gələcəkdə enerji qiymətləri yüksək qalarsa, mərkəzi banklar iqtisadi davamlılıq və maliyyə sabitliyi arasında həssas balansı qorumaq məcburiyyətində qalacaq.
