Bakı daşınmaz əmlak bazarında iri qeyri-yaşayış sahələri – investisiya nə qədər sərfəlidir?
Fins.az - Azərbaycanda, xüsusilə Bakı şəhərində binaların alt mərtəbələrində yerləşən iri həcmli qeyri-yaşayış sahələrinə investisiya yatırılması son illərdə daşınmaz əmlak bazarında diqqət çəkən əsas istiqamətlərdən birinə çevrilmişdir və bu sahə həm fiziki, həm də hüquqi şəxslər tərəfindən sabit icarə gəliri və uzunmüddətli kapital artımı məqsədilə qiymətləndirilir.
Bazar göstəricilərinə əsasən, Bakı üzrə 150–300 kvadratmetr və daha böyük sahəyə malik qeyri-yaşayış obyektlərinin qiymətləri lokasiyadan asılı olaraq təxminən 350 000–900 000 manat, premium ərazilərdə isə 1 milyon manata yaxın və ya daha yüksək səviyyələrdə formalaşır və bu obyektlərin aylıq icarə qiymətləri orta hesabla 3 000–8 000 manat intervalında dəyişir.
Mövcud bazar hesablamalarına görə, orta ssenaridə 600 000 manatlıq bir obyektin aylıq 5 000 manat icarəyə verilməsi nəticəsində illik ümumi gəlir 60 000 manat təşkil edir, lakin bu gəlirdən idarəetmə xərcləri, texniki baxım, vergi öhdəlikləri və vakansiya riski çıxıldıqdan sonra illik xalis gəlir təxminən 39 000–45 000 manat aralığında formalaşır və bu göstərici obyektin lokasiyasına və doluluq səviyyəsinə görə dəyişir.
Hesablamalara əsasən, bu tip investisiyalarda illik gəlirlilik orta hesabla 6–8 faiz səviyyəsində müəyyən olunur və bu da həmin sahəni bank depozitləri ilə müqayisədə daha riskli, lakin daha yüksək potensiallı investisiya kateqoriyasına daxil edir.
Bazar təhlilləri göstərir ki, Bakıda iri qeyri-yaşayış sahələrinin investisiya üzrə geri dönüş müddəti ümumilikdə 12–22 il intervalında dəyişir və bu müddət obyektin yerləşdiyi ərazi, icarə bazarının aktivliyi və müqavilələrin davamlılığından birbaşa asılı olur, belə ki, yüksək tələbat olan zonalarda bu müddət 12–14 ilə qədər enə bildiyi halda, zəif lokasiyalarda 18–22 ilə qədər uzana bilir.
Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, bu tip obyektlər fiziki şəxslər üçün daha çox passiv və uzunmüddətli gəlir mənbəyi rolunu oynasa da, idarəetmə və vakansiya riskləri baxımından əlavə diqqət tələb edir, hüquqi şəxslər üçün isə biznes portfelinin diversifikasiyası və maliyyə sabitliyinin təmin edilməsi baxımından daha effektiv alət hesab olunur.
Ümumi nəticəyə əsasən, Bakı daşınmaz əmlak bazarında iri qeyri-yaşayış sahələrinə investisiya yüksək ilkin kapital tələb edən, lakin düzgün lokasiya və idarəetmə ilə sabit icarə gəliri və uzunmüddətli dəyər artımı təmin edən orta riskli investisiya növü kimi qiymətləndirilir.
