Bu ilin I rübündə Azərbaycan maliyyə sektoru sabitliyini qoruyub
Fins.az - 2026-cı ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycan maliyyə sektoru makroiqtisadi sabitlik və rəqəmsal transformasiya sahələrində mühüm göstəricilər nümayiş etdirib. Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 11,657 mln. ABŞ dollarına çatıb, illik artım 5,7% təşkil edib, yanvar-fevral aylarında xarici ticarət profisiti 1,1 mlrd. ABŞ dolları olub. Fevral ayı üzrə illik inflyasiya 5,7% səviyyəsində qeydə alınıb; qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatlarında qiymət artımı 6,8%, ödənişli xidmətlərdə 5,7%, qeyri-qida məhsullarında isə 3,7% olub. Baza inflyasiya isə 5,6% səviyyəsində qeydə alınıb.
28 fevral 2026-cı il tarixinə 22 bankın filiallarının sayı 505, şöbələrinin sayı 85, ATM-lərin sayı isə 3,507 olub. Bankların cəmi aktivləri 57,132,8 mln. manat, cəmi öhdəlikləri 49,617,4 mln. manat, balans kapitalı isə 7,515,4 mln. manat təşkil edib. Hesabat ayında bankların kredit portfeli 0,5% və ya 138,8 mln. manat artaraq 30,118,9 mln. manat olub. Kredit portfelinin 53,3%-i biznes kreditləri, 31,4%-i istehlak kreditləri, 15,3%-i isə ipoteka kreditlərindən ibarətdir.
2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında banklar 189,7 mln. manat xalis mənfəət, 301,2 mln. manat əməliyyat mənfəəti əldə edib və ümumilikdə 47,7 mln. manat mənfəət vergisi ödənilib. Dövlət büdcəsi isə 6,311,5 mln. manat gəlir və 4,803,4 mln. manat xərclə icra olunub, proqnozu 0,9% üstələyib. İcmal büdcə isə 7,558,3 mln. manat gəlir və 5,338,4 mln. manat xərclə icra edilib.
Yanvar-fevral aylarında valyuta bazarında nağd xarici valyutanın alışı 51 mln. ABŞ dolları üstün olub, rezident fiziki şəxslərin əmanətlərinin dollarlaşma səviyyəsi 27,7%-ə düşüb, pul bazası isə 23,765 mln. manat təşkil edib.
Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində maliyyə naziri Sahil Babayev Dünya Bankı ilə su və kənd təsərrüfatı layihələrini müzakirə edib, BVF nümayəndələri regiona səfər edərək infrastruktur layihələri ilə tanış olublar. Maliyyə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Serbiyada dövlət maliyyəsinin rəqəmsal idarəedilməsi üzrə təcrübə mübadiləsi aparıb, Slovakiya və Qara Dəniz Ticarət və İnkişaf Bankı ilə iqtisadi və enerji sahəsində əməkdaşlıq davam edib.
Rəqəmsal transformasiya sahəsində Prezident İlham Əliyev “Rəqəmsal dövlət maliyyəsi” informasiya sisteminin (RDMİS) Əsasnaməsini təsdiqləyib. Sistem büdcə planlaşdırılması, maliyyə nəzarəti, dövlət borcu və investisiya layihələrinin monitorinqi üçün vahid platforma rolunu oynayır. Eyni zamanda bank sirri məlumatlarının Maliyyə Nazirliyinə təqdim edilməsi mexanizmlərini əhatə edən qanunvericilik dəyişiklikləri qəbul edilib.
Hesabat dövründə Elektron Büdcə Bələdçisi portalı istifadəyə verilib. Portal vasitəsilə dövlət və icmal büdcələrə dair məlumatlar mərkəzləşdirilmiş şəkildə toplanır və ictimaiyyətin iştirakını artırır.
Bundan əlavə, "Bank BTB" ASC bank olmayan kredit təşkilatına çevrilib, aktiv və öhdəlikləri ABB-yə ötürülüb, bu isə kreditorlar və əmanətçilər üçün risk yaratmır. AMB və UnionPay əməkdaşlığa imza ataraq nağdsız ödənişlərin inkişafını, kart emissiyasını və QR texnologiyalarının inteqrasiyasını təmin edirlər. Kriptoaktivlər bazarı haqqında qanun layihəsi fintex ekosisteminin inkişafına və rəqəmsal maliyyə xidmətlərinə əlçatanlığın artırılmasına yönəlib.
Beynəlxalq reytinq agentlikləri və analitiklər Azərbaycan maliyyəsinin dayanıqlılığını və bank sektorunun perspektivlərini müsbət qiymətləndirirlər. "Fitch Ratings" bildirir ki, bir çox yerli banklar “Bazel III” tələblərinə hazırdır və kredit portfelinin strukturu əsasən sabit qalır. "Moody’s" dövlət borcunun ÜDM-dəki payının 2026-cı ildə 23,9%, 2027-ci ildə isə 23,8% olacağını proqnozlaşdırır, borcun xidmət yükü büdcə gəlirlərinin 6–7% səviyyəsini keçməyəcək. "ING Group" isə xarici ehtiyatların artması və manatın sabit məzənnəsini vurğulayır, "S&P Global Ratings" bank sektorunun risk qiymətləndirməsini 8-dən 7-yə endirib və kredit risklərinin azaldığını qeyd edir.
Nəticədə, 2026-cı ilin birinci rübündə Azərbaycan maliyyə sektoru sabitlik, dayanıqlı inkişaf və rəqəmsal transformasiya sahələrində əsas göstəricilərini qoruyub saxlayıb, beynəlxalq əməkdaşlıq və institusional islahatlarda aktiv iştirak edib.
