Universitetlər süni intellekt istedadlarını itirir
Fins.az - Süni intellekt (Sİ) sahəsində aparıcı tədqiqatçıların universitetlərdən böyük texnologiya şirkətlərinə keçidi qlobal innovasiya sistemini dəyişdirir.
Yeni araşdırmalara görə, bu proses təkcə iş yerlərinin dəyişməsi deyil, həm də elmi biliklərin istehsal və yayılma modelinin transformasiyasıdır.
İstedad axını universitetlərdən biznesə gedir
Tədqiqatlara əsasən, Sİ üzrə ən güclü mütəxəssislər getdikcə daha çox özəl sektora yönəlir. 2001–2021-ci illəri əhatə edən məlumatlar göstərir ki, ABŞ-da Sİ tədqiqatçılarının:
2001-ci ildə 48%-i biznesdə işləyirdisə
2019-cu ildə bu göstərici 68%-ə yüksəlib
Əsas səbəblərdən biri maaş fərqidir: korporativ sektorda gəlirlər universitetlərlə müqayisədə bir neçə dəfə daha sürətlə artıb.
Maaş və motivasiya fərqi
Məlumatlara görə:
Ən yüksək maaşlı Sİ mütəxəssisləri biznesdə 1,9 milyon dollara yaxın gəlir əldə edir
Akademik mühitdə bu göstərici təxminən 392 min dollardır
Bu fərq universitetlərin istedadlı tədqiqatçıları saxlamaq imkanını zəiflədir.
Elm daha çox kommersiyalaşır
Tədqiqatçılar bildirir ki, universitetlər açıq bilik istehsal edən mərkəzlərdir, şirkətlər isə daha çox:
patentləşdirmə
qapalı innovasiya
kommersiya yönümlü inkişaf
üzərində işləyir.
Nəticədə Sİ sahəsində biliklərin böyük hissəsi korporasiyaların əlində cəmləşir.
Elmi nəşrlər azalır, patentlər artır
Tədqiqatçıların biznesə keçidi ilə:
elmi məqalə sayı 65% azalır
patent müraciətləri 530% artır
Bu, biliklərin açıq yayılmasından daha çox kommersiya yönümlü istifadəyə keçidi göstərir.
Böyük şirkətlər dominant rol oynayır
Sİ sahəsində innovasiyaların əsas hissəsi artıq böyük texnologiya şirkətlərinin əlindədir. Onlar:
güclü hesablama resurslarına malikdir
böyük maliyyə imkanlarına sahibdir
istedadlı mütəxəssisləri daha yüksək maaşla cəlb edir
Risk: biliklərin qapanması
Ekspertlərin fikrincə, əsas risk innovasiyanın dayanması deyil, onun:
daha dar çevrəyə keçməsi
açıq elmdən uzaqlaşması
korporativ mülkiyyətə çevrilməsi
ola bilər.
