"Data yeni neftdir": Məlumatlar XXI əsrin ən dəyərli resursuna necə çevrilib?
Rəqəmsal iqtisadiyyatda əsas sərvət artıq məlumatdır
Uzun illər neft, qaz və digər təbii sərvətlər ölkələrin iqtisadi inkişafının əsas mənbəyi hesab olunurdu. Bu gün isə qlobal iqtisadiyyat yeni mərhələyə qədəm qoyub. Dünyanın ən dəyərli şirkətlərinin uğurunun arxasında artıq təbii resurslar deyil, məlumat (data) dayanır.
Google, Amazon, Microsoft, Apple və Meta kimi texnologiya nəhənglərinin əsas üstünlüyü onların sahib olduqları məlumat bazaları, analitika imkanları və süni intellekt texnologiyalarıdır.
Ekspertlər təsadüfi olaraq demirlər ki, "Data is the New Oil" – yəni məlumat XXI əsrin yeni neftidir.
Məlumat niyə bu qədər dəyərlidir?
Məlumat bizneslərə müştərilərini daha yaxşı tanımağa, bazar tendensiyalarını proqnozlaşdırmağa və daha dəqiq qərarlar qəbul etməyə imkan verir.
Bu gün demək olar ki, hər bir rəqəmsal əməliyyat məlumat yaradır:
bank kartı ilə edilən ödəniş;
onlayn alış-veriş;
mobil tətbiqlərdən istifadə;
sosial şəbəkələrdə aktivlik;
GPS və geolokasiya məlumatları;
internet axtarışları.
Bu məlumatlar düzgün analiz edildikdə biznes üçün strateji üstünlüyə çevrilir.
Bank sektoru məlumat iqtisadiyyatının liderlərindən biridir
Banklar hər gün milyonlarla əməliyyat həyata keçirir. Bu əməliyyatlardan əldə olunan məlumatlar risklərin qiymətləndirilməsi, kredit qərarlarının verilməsi, dələduzluğun aşkarlanması və fərdiləşdirilmiş maliyyə məhsullarının hazırlanması üçün istifadə olunur.
Süni intellekt və Big Data texnologiyaları banklara müştərilərin ehtiyaclarını əvvəlcədən proqnozlaşdırmağa və daha effektiv xidmət göstərməyə imkan verir.
Süni intellekt məlumatı dəyərə çevirir
Məlumatın özü kifayət deyil. Onu dəyərə çevirən əsas alət süni intellekt və analitikadır.
AI sistemləri milyonlarla məlumatı saniyələr ərzində emal edir, bazardakı dəyişiklikləri müəyyənləşdirir və biznes üçün vacib qərarların qəbulunda dəstək verir.
Bu səbəbdən məlumat və süni intellekt artıq ayrılmaz anlayışlara çevrilib.
Azərbaycanın qarşısında hansı imkanlar var?
Azərbaycanda rəqəmsallaşmanın sürətlənməsi ilə məlumatların həcmi də artır. Banklar, telekommunikasiya şirkətləri, dövlət qurumları və elektron ticarət platformaları böyük həcmdə məlumat formalaşdırır.
Bu məlumatlardan səmərəli istifadə:
iqtisadi artımı sürətləndirə;
dövlət xidmətlərinin keyfiyyətini yüksəldə;
bizneslərin rəqabət qabiliyyətini artıra;
yeni innovativ məhsulların yaranmasına şərait yarada bilər.
Lakin bunun üçün məlumatların təhlükəsizliyi, məxfiliyi və peşəkar analitik kadrların hazırlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Data iqtisadiyyatının gələcəyi
Yaxın illərdə Big Data, süni intellekt və bulud texnologiyalarının inkişafı nəticəsində məlumatlardan istifadə bütün iqtisadiyyatın ayrılmaz hissəsinə çevriləcək.
Qərarlarını məlumat əsasında qəbul edən şirkətlər bazarda daha sürətli inkişaf edəcək, dəyişikliklərə daha çevik uyğunlaşacaq və rəqabətdə üstünlük qazanacaqlar.
📌 Fins.az Analitik Baxışı
Rəqəmsal iqtisadiyyatda üstünlüyü artıq daha çox resursa malik olan deyil, məlumatı daha düzgün toplayan, analiz edən və ondan strateji qərarlar qəbul edən şirkətlər qazanacaq.
Azərbaycan üçün əsas çağırış məlumatların həcmini artırmaq deyil, onları innovasiya, məhsuldarlıq və iqtisadi dəyərə çevirməkdir. Məhz bu yanaşma ölkənin rəqəmsal iqtisadiyyatının növbəti inkişaf mərhələsini müəyyən edəcək.
