
İranın hücumları Hürmüz Boğazında neft ticarətini pozaraq qiymətləri kəskin artırıb
Fins.az - İranın hücumları nəticəsində Hürmüz Boğazı bazar ertəsi günü neft ticarətində ciddi pozuntular yaradıb. Hadisə İsrail və ABŞ-ın ilk bombardmanı ilə başlayıb, hücum zamanı İranın Ali Lideri Əli Xamenei həlak olub.
Brent nefti bir anda 13% qalxaraq 82,37 dollar/barelə çatıb, sonrakı stabilləşmə ilə 78,28 dollar/barelə (7,4% artım) geriləyib. WTI nefti intraday 75,33 dollar (12% artım) qiymətinə yüksəlib, son bağlanış isə 71,76 dollar/barel (7,1% artım) olub.
Hürmüz Boğazı dünya neft tədarükü üçün həyati əhəmiyyət daşıyır və gündəlik tələbin təxminən beşdə birini daşıyır. Buradan Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, İraq, İran və Küveytdən çıxan tankerlər hərəkət edir. Hazırda 200-dən çox gəmi, o cümlədən neft və LNG tankerleri boğazdan kənarda dayanıb, 3 tanker zədələnib və 1 dənizçi həlak olub.
Analitiklər bildirirlər ki, boğazın uzunmüddətli bağlanması neft qiymətlərini daha da artıracaq və Çin, Hindistan kimi əsas idxalçılara tədarükü pozacaq. Bəzi Asiya ölkələri alternativ marşrutlar və strateji ehtiyatların sərbəst buraxılmasını nəzərdən keçirirlər.
Qiymətlər kəskin artsa da, bazar geosiyasi riskləri artıq nəzərə almışdı, buna görə də artım qismən tənzimlənib. İlin əvvəlindən Brent 19%, WTI isə təxminən 17% artıb.
OPEC+ apreldə gündəlik 206 000 barel istehsal artımına qərar verib, qlobal neft ehtiyatları isə tarixi median səviyyəsindədir və tələbin 74 günlük təminatını ödəyir. Analitiklər proqnozlaşdırır ki, bu həftə Brent-in qiyməti 80–90 dollar/barel arasında ticarət olunacaq.
ABŞ-da benzinin qiyməti 9,1% artaraq 2,496 dollar/qallon olub ki, bu da iyul 2024-dən bəri ən yüksək səviyyədir və seçkilərə təsir göstərə bilər.
Xülasə: Körfəzdəki münaqişə neft qiymətlərində kəskin, amma qismən məhdud şok yaradıb, qlobal yanacaq bazarları və strateji ehtiyatlara potensial təsirlər gətirir.