ABŞ-İran gərginliyi: Qlobal hava yolu səhmləri 5–10% düşüb, Brent və WTI 7% artıb
Fins.az - Həftəsonu ABŞ və İsrailin İran üzərinə həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar qlobal hava yollarının fəaliyyətinə ciddi təsir göstərib və nəticədə əsas hava yolu şirkətlərinin səhmləri ucuzlaşıb. Hong Kong-un Cathay Pacific və Avstraliyanın Qantas Airways səhmləri 5%-dən çox azalıb, Avropa hava yolu şirkətləri də eyni tendensiyanı göstərir.
Böhranın təsiri ilə Dubay və Doha kimi əsas Yaxın Şərq hub-larına uçuşlar dayandırılıb və on minlərlə sərnişin qlobal səviyyədə uçuşların təxirə salınması ilə üzləşib. Bu hadisə Brent və WTI neft qiymətlərinin 7%-dən çox artaraq aylardır qeydə alınan ən yüksək səviyyəyə çatmasına səbəb olub.
Qantas Airways səhmləri 10.4% ucuzlaşaraq son 10 ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb, lakin bazarın açılması ilə səhmlər 6% civarında ticarət olunub. Asiya hava yolları, o cümlədən ANA Holdings, Air China, China Southern Airlines, China Eastern Airlines, AirAsia X, China Airlines və EVA Airways, ən azı 4% ucuzlaşıb.
Ekspertlər bildirir ki, yüksək yanacaq xərcləri, uçuşların ləğvi və alternativ marşrutların istifadəsi Asiya hava yolu şirkətlərinin səhmlərində kəskin satışa səbəb olub. Cathay Pacific Dubay və Riyad uçuşlarını dayandırıb, sərnişinlər üçün rezervasiya və marşrut dəyişmə xərclərini ləğv edib. Singapore Airlines və Japan Airlines də müəyyən Yaxın Şərq uçuşlarını ləğv edib.
Hindistan hava yolları üçün vəziyyət daha mürəkkəbdir, çünki onlar əsasən Yaxın Şərqdəki miqrant işçilərə xidmət göstərir və Pakistan hava məkanı istifadəsinin qadağan olunması Avropa uçuşlarını təsir edir. Air India BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı, İsrail, Qatar və Avropa istiqamətlərində bir sıra uçuşlarını ləğv edib.
Sərnişinlər alternativ uçuş yolları axtarır və bəziləri daha uzun marşrutlarla evlərinə çatmağa məcbur olurlar. Sydney Hava Limanında sərnişinlər Qatar Airways uçuşlarının ləğv olunması səbəbindən çaşqın vəziyyət yaşayıblar.
Mütəxəssislər bildirir ki, qısa müddətli sarsıntılar olsa da, hava yolları hələlik geniş cədvəl dəyişikliklərinə getməyib və vəziyyəti diqqətlə izləyir.
Nəticə etibarilə, ABŞ-İran gərginliyi hava yolu sənayesinə həm maliyyə, həm də əməliyyat baxımından ciddi təsir göstərir və sərnişinlər uçuş planlarını dəyişməkdə çətinliklərlə üzləşir.
