TANAP 2026-cı ildə iqlim adaptasiyası üzrə dayanıqlılığı artıracaq - Saltuk Düzyol
Transanadolu Qaz Boru Kəmərinin irəlidə baxan davamlılıq yanaşmasına uyğun olaraq 2026-cı il üçün əsas diqqət mövzusu iqlim adaptasiyası üçün dayanıqlığın artırılması olacaq.
Fins.az xəbər verir ki, bunu TANAP layihəsinin baş direktoru Saltuk Düzyol Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurasının 4-cü nazirlər iclasları çərçivəsində çıxışı zamanı deyib.
Düzyolun sözlərinə görə, ətraf mühitə dost əməliyyatların təmin olunması məqsədilə TANAP dəhlizi boyunca müxtəlif ekoloji tədqiqatlar aparılır. Boru xətti marşrutu üzrə monitorinq fəaliyyəti nəticəsində iki yeni növ kəşf edilərək elmi ictimaiyyətə təqdim olunub. 2025-ci ilin sonuna qədər ümumilikdə 16 növ – 9 fauna və 7 flora növü – elmi ədəbiyyatda əvvəlcədən qeyd edilməyib.
Baş direktor bildirib ki, əməliyyatların ətraf mühitə mümkün təsirlərinin izlənməsi məqsədilə Türkiyədə Ətraf Mühit, Urbanizasiya və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyinin vilayət idarələri tərəfindən əsas obyektlərdə audit keçirilib və heç bir uyğunsuzluq aşkarlanmayıb. Hüquqi tullantı sularının analizləri və qazanların emissiya ölçmələri akkreditə olunmuş laboratoriyalar tərəfindən aparılıb və bütün parametrlərin milli standartlara uyğun olduğu təsdiqlənib.
O qeyd edib ki, 2024-cü il üzrə kompressor stansiyalarında istixana qazı emissiyalarının yoxlanması 2019-cu ildən başlanan proses çərçivəsində 2025-ci ilin aprelində Energetika və Ətraf Mühit nazirlikləri tərəfindən təsdiqlənib. Hər iki yoxlama TANAP-ın 2024-cü il üzrə emissiya bəyannamələrinin qəbul edilən hədlərdə olduğunu göstərib.
Düzyol əlavə edib ki, layihənin icra mərhələsində 84 milyon dollar dəyərində sosial və investisiya proqramı həyata keçirilib. 2025-ci ildə proqramın sosial gəlirini qiymətləndirmək məqsədilə sosial sərmayənin gəlirliyi (SROI) metodologiyası əsasında təsir analizi aparılıb.
Analiz Türkiyənin 20 vilayətində altı istiqamət üzrə – məktəblər və ictimai məkanlar, səhiyyə, peşəkar təlim, sosial kapital, kənd təsərrüfatı və yerli/tradisional məhsullar – ümumilikdə 102 layihəni əhatə edib. Sosial sərmayənin ümumi gəlirlik göstəricisi 4,77 olaraq müəyyənləşdirilib.
Klaster analizinə əsasən, ən yüksək sosial gəlir məktəblər və ictimai məkanlar, daha sonra sosial kapital və kənd təsərrüfatı sahələrində müşahidə olunub. Səhiyyə investisiyaları daha yüksək xərc strukturu səbəbindən nisbətən aşağı sosial gəlir göstərsə də, müsbət təsir diapazonunu qoruyub.
Sonda Düzyol vurğulayıb ki, 2025-ci ilin nəticələri TANAP-ın sosial və ekoloji investisiya proqramının strateji sosial investisiya portfeli kimi fəaliyyət göstərdiyini və icmalar üçün ölçülə bilən, davamlı və uzunmüddətli dəyər yaratdığını nümayiş etdirir.
