Cənub Qaz Dəhlizində EBITDA-nın 65%-i midstream əməliyyatlarının payına düşür – Moody’s
Cənub Qaz Dəhlizi QSC-nin (SGC) yüksək rentabelliyi və gəlirlərinin proqnozlaşdırıla bilməsi əsasən midstream seqment hesabına təmin olunur.
Fins.az xəbər verir ki, bu barədə beynəlxalq reytinq agentliyi Moody’s hesabatında məlumat yayıb.
Hesabata əsasən, 2025-ci ildə SGC-nin faizlər, vergilər və amortizasiya xərcləri çıxılmamış mənfəətinin (EBITDA) təxminən 65 faizi məhz midstream seqmentin payına düşüb. Bu seqment qrupdaxili nəqliyyat xərcləri istisna edilmədən yüksək gəlirlilik yaradan əsas istiqamət kimi qiymətləndirilir.
“Moody’s” bildirir ki, qazın nəqli üzrə uzunmüddətli müqavilələr “ship-or-pay” şərtlərini, tarif indeksasiyasını və xərclərin kompensasiyası mexanizmlərini özündə birləşdirir. Bu isə müxtəlif əmtəə dövrlərində şirkətin maliyyə nəticələrinin sabitliyini dəstəkləyir.
Eyni zamanda Şahdəniz qaz-kondensat yatağı üzrə satış müqavilələrində “take-or-pay” mexanizmləri tətbiq olunur ki, bu da tələbat risklərini azaldır.
Hesabatda qeyd olunur ki, SGC-nin əməliyyat dayanıqlığı BOTAŞ, SOCAR və Georgian Oil and Gas Corporation kimi milli şirkətlərlə yanaşı, Shell, Edison S.p.A., ENGIE və Enel kimi iri Avropa enerji şirkətləri ilə geniş və güclü müştəri bazası hesabına təmin edilir.
“Moody’s” vurğulayır ki, kontragentlərin kredit riskləri onların yüksək kredit qabiliyyəti və strateji əhəmiyyəti ilə yumşaldılır. Dövlətə məxsus və ya sistem əhəmiyyətli qaz alıcılarının üstünlük təşkil etməsi riskləri azaldan əsas amillərdən biridir.
Bununla yanaşı, maliyyə baxımından daha zəif kontragentlərlə bağlanmış müqavilələr dövlət və ya bank zəmanətləri kimi əlavə təminat mexanizmlərini ehtiva edir.
Agentlik qeyd edir ki, bütün bu qoruyucu mexanizmlərə baxmayaraq, SGC-nin upstream seqmenti hələ də əmtəə qiymətlərinin dəyişkənliyinə məruz qalır. 2025-ci ildə qrupdaxili hesablaşmalar istisna edilmədən EBITDA-nın təxminən 30 faizi bu seqmentin payına düşür.
Hesabata görə, qaz və kondensat satışlarının böyük hissəsi bazar qiymətlərinə indeksləşdirilib ki, bu da əməliyyat nəticələrində müəyyən dəyişkənlik yaradır. Şahdəniz qaz-kondensat yatağı üzrə hasilatın artdığı və əlverişli qiymətlərin olduğu 2023–2024-cü illərdə güclü gəlir artımı müşahidə edilib.
Lakin 2025-ci ildə hasilatın sabitləşməsi və qiymətlərin nisbətən zəifləməsi fonunda SGC ümumi gəlirlərinin təxminən 8 faiz azalacağını proqnozlaşdırır.
“Moody’s” bildirir ki, 2026-cı ildə Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginlik nəticəsində qiymət artımları upstream seqmenti dəstəkləyə bilər. Lakin baza ssenarisinə əsasən, 2027-ci ildə qiymətlərin yenidən enməsi və nəticədə upstream gəlirlərində azalma ehtimalı qalır.
Bununla belə, agentlik hesab edir ki, SGC-nin gəlirliliyi və mənfəətliliyi yüksək marjalı və daha sabit midstream əməliyyatları hesabına dəstəklənməyə davam edəcək.
