Əsas xəbərlər
“Qazprom” un Türkiyəyə qaz ixracı 125% artıb Zelenski Mərkəzi Bankın rəhbərini dəyişməyi planlaşdırır Kapital Bank-ın aktivləri 14.7% artıb -HESABAT Dolların sabaha olan rəsmi məzənnəsi AÇIQLANIB “Mətanət A” məhsulları tədrisdə istifadə olunur Gürcüstanın Azərbaycana borcu açıqlanıb Məşhur aparıcı 2021-ci ilin avtomobilini seçib “Embafinans” QSC-nin istiqrazları Bakı Fond Birjasında listinqə daxil edilib Prezident Füzulidə hər evin neçə sot torpağı olacağını açıqlayıb Tələbələr koronavirusa yoluxdu: Universitetdə dərslər məsafədən tədrisə keçdi – RƏSMİ “Netwoking Azerbaijan” növbəti tədbirini keçirib Azərbaycan ötən həftə Voronej vilayətindən süd və kolbasa idxal edib Fransız lüks markalarının səhmləri kəskin UCUZLAŞDI Bank VTB (Azərbaycan) ASC TENDER ELAN EDİR Azad olunan ərazilərdə sosial infrastrukturun qurulmasına dair təkliflər təqdim edilib İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi əlavə 2,4 milyon manatlıq dərman alır Sabah leysan olacaq – PROQNOZ Bakcell Bakının mərkəzində yenilənmiş konsept mağazasını təqdim edib Daha 5 startapa şəhadətnamə verildi Nazirlik: “1 milyonadək işçinin maaşı və 130 minədək tələbənin təqaüdü artırılacaq” ASAN Xidmət tender elan edir Nağdsız ödənişlərdən hər hansı vergi tutulması ilə bağlı açıqlama -RƏSMİ Bakıda 20 nömrəli məktəb distant tədrisə keçib – RƏSMİ Rezidenturanın boş qalan yerlərinə qəbul elan edilib Tesla səhmləri 7 ay ərzində 50% bahalaşıb Azərbaycana gətirilən avtomobillərin sayı AÇIQLANDI – RƏSMİ Anar Əskərov: Marketinq tədbirləri TV izləməyən təbəqəyə təsir etmir Sosial təminat növləri üzrə ödəniş dörd faizə yaxın artıb Azərbaycanla Qətər arasında viza rejimi ləğv edilib Xalq Bankın ödəniş kartlarını Hesab.az-da PULSUZ əldə edin! Orxan Məmmədov: Müvafiq istiqamətlər üzrə 15 layihə maliyyələşdirilib Dövlət başçısının yeni sərəncamı ilə sosial ödənişlərin artımı kimləri əhatə edəcək? – Nazirlik açıqladı “Heç bir kredit götürmədən bu işləri görəcəyik” Bakı Limanının ümumi yük dövriyyəsi 21% artıb 275 ailə Hövsan Yaşayış Kompleksində güzəştli mənzilə sahib olub Yeni İli Şahdağ oteldə keçirmək istəyənlər üçün ƏLA ŞANS Kaspersky xəbərdarlıq edir: zərərli proqrama yönləndirən məktub ala bilərsiniz “SOCAR İstiqrazlarını bizim vasitəmizlə alan fiziki şəxslərin illik 5% qazanmasını təmin edirik” Deputat şəhid anasının “uşaq pulu” ilə bağlı təklifindən danışdı İlham Əliyev xalqa müraciət etdi PAŞA Bank “SIBOS 2021” Beynəlxalq Bankçılıq Forumunda iştirak edib Hökumət maaş, pensiya və müavinətlərin artırılması ilə bağlı təklifləri oktyabrın 21-dək təqdim edəcək Çin iqtisadiyyatı 9,8% böyüyüb Xarici bazarlarda müşahidə olunan inflyasiya Azərbaycana da təsir edir – ARAŞDIRMA İngiltərədə yüksək məvaciblə “Simpsonlar”ı izləyəcək şəxs axtarılır İcbari siğorta üzrə bilmək lazım olan doqquz VACİB MƏQAM Başqırdıstandan Azərbaycana quş əti və yumurtanın gətirilməsinə məhdudiyyət qoyulub Bu il Azərbaycanda qaydaları pozan sürücü və piyadaların sayı açıqlanıb Beynəxalq Bank işçi axtarır Neft kəskin bahalaşdı “İnvestorlar daha böyük bazar dalğalanmalarına hazır olmalıdır” Qızıl yenidən UCUZLAŞDI “Google”dan Azərbaycana bayram təbriki Bu gün Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Günüdür Xudafərin körpüsünün işğaldan azad edilməsindən 1 il keçdi Mərkəzi Bank rəsmi valyuta məzənnələrini AÇIQLAYIB Artımlar 1,8 milyon vətəndaşı əhatə edəcək Hökumət maaşların artırılması ilə bağlı işlərə başladı Novak: Avropadan əlavə qaza tələbat yoxdur Əməkhaqları, pensiyalar, sosial müavinətlər və təqaüdlər artırılır – Sərəncam Yeni tarif dəyişikliklərinin – İzahı Tarif Şurası işığın və qazın qiymətinə dəyişiklik etdi Onun ixtirası ilə görə bilməyən insanın görmə qabiliyyəti bərpa oluna bilər Azərbaycan Sənaye Bank-nın kredit portfeli 28,5% azalıb-HESABAT Ərdoğan Azərbaycanla yeni qaz müqaviləsindən danışdı “Bitcoin”in qiyməti 60 min dolları ötüb-REKOR BAHALAŞMA Xalq Bank III rübün yekunlarını elan etdi Günəş, qum və dəniz tətili – DUBAY TURU Havanın temperaturu kəskin enəcək – XƏBƏRDARLIQ Bank Respublika işçi axtarır Bakcell Bakının mərkəzində yenilənmiş konsept mağazasını təqdim edib Peşə təhsili kredit sistemi ilə təşkil olunacaq Deputat TƏBİB və nazirliyi tənqid etdi Son sutkada koronavirusa yoluxanların SAYI AÇIQLANDI Prezident: Azərbaycan İrandan Ermənistana və daha sonra Avropaya narkotrafik marşrutunu bağlayıb İlham Əliyev: Biz ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması şərti ilə sərhədlərin delimitasiyasına dair Ermənistanla danışıqlara başlamağa hazırıq 18 Oktyabr – Müstəqilliyin Bərpası Günü iş günü sayılacaq Deputat İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətini yoxlamağa çağırdı 3 sərhəd keçid məntəqəsi arasında avtomobil yolunun tikintisi davam edir “AzFinance” İnvestisiya Şirkəti sahibkarlara onlayn sertifikatlı təlim keçib PAŞA Bank rəsmisi: PAŞA Bank qızıla investisiya etməyib İlham Əliyev: Ağdam şəhərini Qafqazın Hirosiması adlandırırlar FAO Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsində 270-dən çox layihə reallaşdırıb Rövnəq Abdullayev TOTAL şirkətinin nümayəndələri ilə görüşüb Milli Məclisdə səhiyyə xərclərinin artırılması təklif olunub Pay torpaqlarına reyestr çıxarışının verilməsinə görə rüsum tutulmayacaq Ekonom Gürcüstan TURU Əmək qabiliyyətinin itirilməsi və ya ölüm hallarına görə təzminat alınması sığorta ilə mümkündür? – AÇIQLAMA Memarlar İttifaqının 85 illik yubileyinə həsr olunan poçt markası buraxılıb Mikayıl Cabbarov türk səfirlə Preferensial Ticarət Sazişinin genişləndirilməsini müzakirə edib Bank of Baku işçi axtarır Unibankda mikro kreditlərin 25%-i avtomatlaşdırılmış sistemlə ayrılır Bakının “Ukrayna dairəsi”ndə konflikt nöqtələrinin sayı 170-dən 23-ə enəcək Ötən ay daha çox hansı xəstəliklərə görə həkimə müraciət olunduğu açıqlanıb Yeni “Land Cruiser”lərin qiyməti “əl yandırır” Azərbaycan iqtisadiyyatı 5%-ə yaxın böyüyüb Naxçıvan Dövlət Ehtiyatları Agentliyi publik hüquqi şəxs yaradılıb Azərbaycanın qeyri-neft ÜDM-i 6,2% artıb Kaspersky-dən kiberbullinqlə bağlı AÇIQLAMA Azərbaycanın pərakəndə ticarət dövriyyəsi 2,8% artıb Milli Məclisin iclası başlayıb Türkiyə Azərbaycandan əlavə 11 mlrd. kubmetr qaz alacaq Azərbaycanda muzdlu işçilərin sayı artıb, ortaaylıq əməkhaqqı 725 manatı keçib Kapital Bank aztəminatlı ailələrə dəstəyini davam etdirir PAŞA Kapital investisiya şirkəti “Silk Vey Vest Aviaşirkəti”-nin 50 milyon dollarlıq istiqraz buraxılışını həyata keçirəcək Azərbaycanda ortaillik inflyasiya 5,2% təşkil edib Məktəblərdə dərsliklər çatışmır? – Nazir müavinindən AÇIQLAMA Benksinin doğrayıcı ilə kəsilmiş rəsmi rekord qiymətə satılıb “Facebook” rəhbərindən “WhatsApp”dakı yeniliklə bağlı paylaşım Buster doza vurduranların sağ qalmaq şansı dəfələrlə artacaq Azərbaycanda yeni peşə təhsili ixtisasları yaradıldı – QƏRAR “Savalan” ASC səhmdarlarının iclası keçiriləcək Bir il əvvəl bu gün azad edilən ərazilər – SİYAHI Qida məhsullarının reytinqi hazırlanıb Vətəndaşların DİQQƏTİNƏ: Bakının bəzi yerlərində su olmayacaq Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA Microsoft LinkedIn-in Çində fəaliyyətini dayandırır Bakı Dövlət Universiteti tender elan edir Kapital Bank işçi axtarır “OBA”marketdə 74 minlik mənimsəmə Bitkoin yenidən rekord həddə BAHALAŞDI Bayden borc limitini artıran qanun layihəsini imzalayıb Neft BAHALAŞIB Zelenskinin Britaniyaya səfər tarixi açıqlandı Müdafiə Nazirliyi daha bir açıqlama yaydı Mərkəzi Bank rəsmi valyuta məzənnələrini AÇIQLAYIB Avropada qazın qiyməti bahalaşdı Azərbaycandakı banklar dollar qəbulunu dayandırıb SOCAR neft hasilatını artırıb-HESABAT Dolların sabaha olan rəsmi məzənnəsi AÇIQLANIB Nazir: “Azərbaycan neftin hazırkı qiymətlərindən razıdır” Maliyyə Nazirliyinin istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək Yoluxanların sayı bu gün də artdı Dünya maşın bazarında SON VƏZİYYƏT Rövnəq Abdullayev Əlcəzairin səfiri ilə görüşüb Ermənilər Qarabağda olan mədəni abidələrin 95%-ni məhv ediblər – NAZİR Anar Əliyev Caspian Energy Clubun təşkil etdiyi “CEO Lunch”-da iştirak edib Daha bir marşrut avtobusunda önənişlər “BakıKart”la olacaq İnstagram yenidən çökdü Prezident 3,3 milyon manat ayırdı PAŞA Bank rəsmisi: Ümumilkdə 38-ə yaxın fərqli xarici partnyorla geniş əməkdaşlıq edirik Ölkədə əks-göstəriş sertifikatı alanların sayı məlum olub “Hyundai” avtomobilləri üçün çip istehsalına başlayacaq Daimler yeni Mercedes-Maybach konseptini hazırlayır OPEC + nazirləri 2021-ci ilin dekabrında üz-üzə görüşlərini bərpa edə bilərlər Bakı Metropoliteni tender elan edir Sabaha olan HAVA PROQNOZU Azərbaycan və Lukoyl alternativ enerji sahəsindəki layihələri müzakirə edir İndiyədək neçə yeniyetmə vaksinasiya olunub? – RƏSMİ Azərbaycana neçə ölkədən quşçuluq məhsulu gətirilmir? – RƏSMİ Bank VTB (Azərbaycan) ASC tender elan edir

Ramin Musayev: “Avtomobili sürmək yalnız sükanı fırladıb, pedallara basmaq deyil” – MÜSAHİBƏ + FOTO

Ramin Musayev: “Avtomobili sürmək yalnız sükanı fırladıb, pedallara basmaq deyil” - MÜSAHİBƏ + FOTO

Müsahibimiz "Autograph" jurnalının və saytının rəhbəri, avtomobil jurnalisti, bloger və ekspert Ramin Musayevdir. Onunla avtomobil sahiblərini və həvəskarlarını maraqlandıran suallara cavab tapmağa çalışmışıq.

– Sizin saytınızı və sosial media hesabınızı izləyən biri kimi görürəm ki, avtomobillərlə bağlı istənilən bir yenilik, yeni avtomobil modellərinin təqdimatı sizi sevindirir. Bu barədə yazılar yazırsınız. Konkret olaraq gözlədiyiniz avtomobillər hansılardır?

– Saytımızda gündəlik azı 10-15 avtomobil xəbərləri dərc olunur. Bunların arasında qısa xəbərlər, ətraflı yazılmış məqalələr, avtomobil testləri, lifestyle məqalələr, maraqlı şəxslərlə müsahibələr də var.

Son illərin trendi – elektrik avtomobillərdir. Dünya bu istiqamətdə hərəkət edir. Avropa Birliyinin qərarına görə 2032-ci ilə kimi tam elektrik mühərriklərinə keçid planlaşdırılıb. Buna səbəb ekologiyanın korlanmasıdır. Daxili yanacaq mühərriklərinin atmosferə tullantıları nəinki insanları, həm digər canlı və bitkiləri zəhərləyir. Bir çox ölkələrdə dizel mühərriklərinin böyük ziyanına görə müəyyən ilə qədər istehsal olunan avtomobillərə istifadə qadağaları qoyulub.

Avtomobil istehsalçıları bir-birinin bəhsinə elektomobillər nümayiş etdirirlər. Texniki göstəricilərinə görə elektromobil yanacaqlı sələflərindən güclü və sürətlidir. Həm də maliyyə tərəfdən qənaitcildir.

Ölkəmizə qəza keçirmiş ikinci əl avtomobillərin gətirilməsi məsələsinə toxundunuz. Bu prosesə nəzarət mümkündürmü? Mümkündürsə, necə icra olunmalıdır?

Bu, günümüzün ən böyük problemlərindəndir. Mən Avtomobil Dilerləri Assosiasiyasının həmtəsisçsi və PR direktoruyam. İctimai Birlik olaraq bizim marağımız sivil bazar və yollarda təhlükəsizlikdir. Bu hallarla bağlı hökümət qurumları ilə müzakirələr aparırıq və təkliflər veririk. Onların bir qismi artıq qəbul olunub. Bu günə olan başlıca məqsədimiz bazarda yeni avtomobillərin satışına təsir etməkdir. Təəssüf ki, son illərdə gömrük vergilərinin ilbəil artması ilə əlaqədar qiymətləri çox bahalaşıb. Bununla yanaşı kredit şərtləri son dərəcə sərtdir. Bu məsələlərlə bağlı Azərbaycan Banklar Assosiasiyası və Nazirlər Kabineti ilə görüşlərimiz keçirilir. İstəyimiz hər bir Azərbaycan vətəndaşına yeni avtomobil almaq üçün sərfəli şərtlər və şərait yaratmaqdır.

Qeyd etdiyim problemlərə görə, əhali qara bazara və köhnə avtomobillərə üz tutub. Pandemiya səbəbindən bir çox adam işini itirib, gəlirləri azalıb. Taksi xidmətinə son zamanlar tələbatın artdığına görə, onlar işlənmiş avtomobilləri əldə edib, daşıma fəaliyyəti göstərirlər ki, “çörək pulu” qazansınlar.

Təəssüf ki, bundan istifadə edən bəzi vicdansız alverçilər qəzalı avtomobilləri Amerika auksionlarından qəpik-quruşa alıb, bura gətirirlər. Sonra isə bir neçə avtomobildən birini yığıb, “təmiz maşın” adı ilə müştəriyə “sırıyırlar”. Belə nəqliyyat vasitəsini alan şəxs düşünməlidir ki, bu avtomobil təhlükə mənbəyidir, çünki konstruksiyaya müdaxilə səbəbindən aktiv və passiv təhlükəsizliyi aşağı səviyyədədir. Əksər hallarda texniki baxış zamanı bunlara göz yumulur. Qəza olduqda isə belə avtomobillərdə ölüm hadisələrinin riski yüksəlir. Qeyd edim ki, ağır nəticəli qəza hadisələrinin statistikasına görə Azərbaycan dünyada yüksək yerlərdən birini tutur. Kimsə mənfəət əldə etmək üçün, insanların həyatı ilə oynayır.

Bunun səbəbi avtomobillərin keyfiyyətsizliyi ilə bağlıdır?

Bu problem yalnız avtomobillərin təhlükəsizliyi ilə deyil, sadə təhlükəsizlik qaydalarına riayyət olunmamasıdır.

Çox sürücü və ön sərnişin təhlükəsizlik kəmərini polisin cərimə etməməsi üçün taxır. Özü də elə taxır ki, onun heç bir effekti yoxdur. Təsəvvür edin ki, 70 kg olan şəxs 10 km/s sürətlə toqquşma zamanı 1 tona çevrilir, 60 km/s-da 3.5 ton və 100 km/s sürət də isə 5 ton çəki ilə çırpılır. Kəmər taxmadığı halda isə avtomobilin salonunda bir neçə ton ağırlığında bədən nəzartəsiz hərəkət edir. Elə bu hal digər sərnişinləri öldürə bilər.

Digər, tez-tez qarşılaşdığımız vəziyyət: Valideyn öndə oturur və uşağı dizinin üstündə saxlayır. 40 km/s sürətdə toqquşma zamanı 10-12 kq uşaq 350-420 kq çevrilir. Bu vəziyyətdə onu əllə saxlamaq mümkün deyil. Uşaqlar belə hallarda ölümcül xəsarət alır. Lakin, bir çox valideynlər bunu bilmir və həyatda ən çox sevdiyi şəxsin həyatını riskə atır. Azyaşlı uşaqları xüsusi kreslolarda, arxa oturacaqdakı kronşteynlərə və kəmərlə bağlayıb daşımaq lazımdır.

Avropa və Amerikada sürücü və bütün şərnişinlər kəmər taxmalıdır. Olmazsa, böyük cərimə gözləyir. Bizdə də bu qanun var, amma nədənsə o ancaq ön oturacaqlara şamil olunur.

Alimlər, konstruktorlar uzun illərini həsr edir, dünya şöhrətli kompaniyalar milyardlarla pul xərcləyir ki, yeni, təhlükəsizlik sistemləri yaradıb, insanların həyatını qorusun, amma Azərbaycanda sürücülər bütün bunları boş şey sayır. Gülüncdür! Nədənsə, əmindir ki, ona heç nə olmayacaq, lakin hadisə olanda qəfil olur, heç gözünü də qırpmağa vaxt tapa bilmirsən.

Mən 4 avtomobil və 2 motosikl qəzası keçirmişəm. Qaydalara riayyət etsəm də, yolda yaranan ani vəziyyəti dəyişir, hər zaman öncədən təyin etmək olmur. Bütün qəzalardan sağ çıxmağımın səbəbi məhz təhlükəsizlik qaydalarına riayyət etməyim olub. Necə deyərlər, Allah saxlayanda saxlayır, amma Allah demir ki, axmaq ol, hər şeyə göz yum, risk et. Bir az məntiqlə də düşünmək lazımdır.

Bu o lətifədəki hadisəyə oxşayır. Göldə batan Allaha yalvarır ki, məni xilas et. Bir neçə qayıq yaxınlaşıb, kömək etmək istəyir, o da imtina edir ki, Allah kömək edəcək. Boğulub, öləndən sonra Tanrı ilə görüşəndə gileylənir ki, “Mən sənə ümid edirdim, amma sən mənim ölümümə göz yumdun.” Cavabında eşidir, “Ay axmaq, mən sənə o qayıqları göndərdim, sən isə imtina etdin!”

Bu təhlükələrin bir mənbəyi də bəzi hallarda sürücülük vəsiqələrinin dolayı yollarla, heç bir məktəb və təlim keçmədən alınmasıdır. Çoxları özünə əziyyət verib, oxumaq, öyrənmək istəmir. Ona görə də avtomobil təlim mərkəzləri ancaq sənədləşmə və praktik sürücülük imtahanına hazırlamaqla məşğuldur. Buna ciddi dəyişiklər edilməlidir. Həmin məktəblərə ciddi tələblər qoyulmalıdır. Təlim mərkəzlərinə olan tələblər çox köhnəlib. Bu mərkəzlərdə trenajorların, təlim üçün sahələrin olması lazımdır. Trenerlər xüsusi hazırlıq keçməli və sertifikat almalıdır. Axı onlar insan həyatına cavabdehdir, özü də tək sürücü deyil, həm sərnişin, həm də piyadaların.

Bəs siz sürücülük vəsiqəsini necə almısınız?

Mən vəsiqəni 17 yaşında almışam, amma 18 yaşından idarə etmək hüququ ilə. Orta məktəbin son iki ilində avtomobil kurslarını (red – o zaman kombinat deyirdilər) oxuyub, özüm imtahan verərək, “B” və “C” kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi almışam. 2013-cü ildə motosikl sürməyə başlayanda təlimlərə getdim. Həm sadə motosikl, həm də kross (red- yolsuzluq) təlimlərindən yararlandım ki, təcrübə toplayım. Bununla yanaşı 4 kitab oxudum, özü də hərəsini 2 dəfə, təlimdən öncə və sonra. Sonra isə “A” kateqoriyası aldım.

Avtomobil sürməyə 10 yaşında öyrənməyə başlamışam. Amma internet yaranandan sonra avtomobilin idarə etməsinin özəllikləri haqqında çox saytlar və kitablar oxumuşam. 2014-15-ci illərdə “Test&Training” Sürücü Təlim Mərkəzinin rəhbəri olaraq, komandamızla Avstriyada 1 aylıq təhlükəsizlik təlimləri keçmişik.

Qəzaların əsasən iki səbəbi var: Yol hərəkəti qaydalarının pozulması və sürət həddinin aşılması. Unutmaq olmaz ki, avtomobil potensial olaraq yüksək təhlükə mənbəyidir.

Baxın, Avropada yaşayış məntəqələrində sürət həddi 50 km/saatdır, bizdə – 60 km/s. 10 km/s fərqi isə çox şeyi həll edir. İlk öncə avtomobil axının orta sürəti daha yüksək olur, yəni mənzilbaşına daha qısa vaxtda yetişmək olur, sıxlıq və tıxacların olma şansı daha aşağı olduğuna görə. Məntiqsiz görünə bilər, amma bu araşdrılmış faktdır. Əlbəttə, sıxlıq və tıxaclar yollarda qaydaları pozanların ucbatından yaranır. Bizim yollarda sıxlıq və tıxaclar məhz pik saatları zamanı hamının tələsərək, boşalmamış yolayrıcına daxil olmasıdır.

İkinci üstünlüyü isə, 50 km/s sürətlə hərəkət edən sürücü ətrafını daha diqqətlə müşahidə edib, tez reaksiya verə bilir. Ekstramal halda 1 saniyə də həll edici ola bilər. Məsələn, 50 və 70 km/s sürət arasında fərq cəmi 20 km/s olsa da, sərt tormozlama zamanı tormoz yolunun 2 dəfə (!) uzun olmasıdır. Əgər, avtomobilin önündən piyada keçirsə, 50 km/s sürətdə toqquşmadan qaçmaq mümkündürsə, 70-də mümkün olmaya bilər. Amma bunları bilmək üçün teoriya və sürücülük təlimləri keçmək lazımdır.

Bu qaydaları öyrənmək əslində çox asandır. Ən azı, əlimizin altında olan smartfondan istifadə edə bilərik. İnternetdə minlərlə saytlarda, xüsusi tətbiqlərdə və YouTube-da məlumat tapmaq olar. Ərşad Hüseynov, Tural Yusifov kimi tanınmış mütəxəssislər hər gün bu mövzularda radiolarda söhbət edirlər. Amma, təəsüf ki, hələ də onların məsləhətlərinə əməl edən çox azdır.

Keçək avtomobillərə. Sizcə, istehsalçılar yeni modellər istehsal edərkən nəyi əsas tuturlar? Söhbət superkarlardan getmir. Hər birimizin idarə edə biləcəyimiz maşınları nəzədə tuturam.

İlk növbədə avtomobil istehsalı biznesdir. Şirkətə ən əsas onun maliyyə tərəfi, satış həcmi və gəliri maraqlıdır. Hər bir biznesin məqsədi satışları artıraraq, mənfəətini yüksəltməkdir.

İstehlakçı avtomobili 2 faktora görə seçir: dizayn və keyfiyyət. Qiymət 3-cü faktordur. Yəni, avtomobilin xarici görünüşü ən başlıca faktordur. Ona görə istehsalçılar özəl dizayn yaratmaq üçün istedadlı mütəxəsisləri cəlb edir. Niyə, daha çox Avropa istehsalçılarına üstünlük verilir?!

Məsələn, Koreya avtomobil markası KİA-nın baş dizayneri olan alman əsilli Piter Şrayder öncələr “Audi” avtomobillərini yaradırdı. Məhz, onun yaratdığı yeni dizayn stilistikası KİA avtomobillərinin satışına güclü təkan verdi.

Sirr deyil ki, yaradıcılıq baxımından Avropa dizaynerləri daha kreativdir. Şərq dizaynı isə bir az fərqlidir və Avropa ölkələrində az diqqət cəlb edir. Amerikan üslübü isə sadə formalardır. Amerikalılar ümumiyyətlə minimalizm sevirlər.

Dizaynlerin yaratdığı konsepsiyanı mühəndislər seriya halına çevirir. Çünki, konsept və seriya avtomobili arasında fərq böyükdür, burada maya dəyər, təklükəsizlik və başqa konstruktiv tələblər ortaya çıxır. Ona görə sərgilərdə təqdim olunan valehedici, qeyri-adi konsept dizaynlar seriyada tam fərqli və sadə avtomobillər olur. Amma son zamanlar elektrik avtomobilləri sərgi nümunəsindən az fəqrlənir. Bunun səbəbi artıq seriyaya yaxın olan modellərin nümayişidir. Elektromobillər forma cəhətdən yaratmaq daha asandır. Çünki, onlara tələblər, DYM avtomobillərinə olanlardan daha bəsitdir.

Belə bir nümunə: Orta statistik azərbaycanlı maşın almaq istəyir. Cibində təxminən, 35 min manat var. O hara müraciət etsin, hansı markalı maşın alsın? Məsələn, elan saytları bu baxımdan nə qədər əlverişlidir?

Avtomobil alışına uzunmüddətli istifadə və xərclər baxımından qiymət verilməlidir.

Mən məsləhət verərdim ki, yeni avtomobil alsınlar. Çünki yeni avtomobil, vaxtında texniki xidmət göstərildiyi təqdirdə, 3-5 il ərzində heç bir ciddi təmirə ehtiyacı olmur, yalnız planlaşdırılmış servis edilir. Yeni avtomobil almaq həm də bir həzzdir. Köhnə avtomobilin problemi onun artıq aşınmış olması, daha çox təmirə ehtiyacı olmasıdır. Həmçinin, köhnə avtomobilin daha öncə necə istifadə edildiyini, hansı qəzalardan keçdiyini təxmin etmək də çətin ola bilər. Adını peşəkar usta qoyanların qiymətləndirməsi də həqiqətlə uzlaşmır. İşlənmiş lyuks markalı avtomobildənsə, yeni orta sinif maşın almaq daha əlverişlidir.

Hətta, artıq Çin istehsalı avtomobillərin keyfiyyəti fərqlidir, daha yaxşı, təhcizatı isə zəngindir. 35 min manat ön ödəmə ilə kredit yaxud lizinqə yeni avtomobil almaq daha məqsədəuyğundur.

Əgər, ikinci əl avtomobil almaqda qərarlıdırsa, rəsmi servislərdə texniki baxış keçirdib, vəziyyətini öyrənmək məsləhətdir.

Avtomobil alışı arzuolunan konkret modeldirsə, yenisinə pulu çatmayanda ikinci əl alırsansa, xərclərə qatlanmağa hazır ol. Arzular böyük xərc tələb edir axı.

Ölkəmizdə hibrid və alternativ enerji ilə çalışan avtomobillərə maraqdan danışaq. Niyə bizdə hibrid avtomobillərə daha çox taksi sürücüləri üz tutur?

Hibrid deyəndə daha çox ağlımıza “Toyota Prius”lar gəlir. Gəlin, etiraf edək ki, bu avtomobillərin dizaynı o qədər də gözəgəlimli deyil. Amma bunun da səbəbi var. İdeal aerodinamika axtarışında süni intelektin yaratdığı fomadır. O öz sosial statusunu gözə soxmaq istəyənlər üçün deyil, qənaitcil şəxslər üçün yaradılıb. Həm də ki, Toyota avtomobilləri öz yüksək keyfiyyəti və az servis xərcləri ilə tanınır.

Hibrid avtomobillərin taksi sürücüləri arasında populyar olması yanacağa qənaət, dözümlü olması və böyük inteyerdən irəli gəlir. Bu gün, gediş qiymətlərinə görə, Azərbaycanda taksidən istifadə etmək şəxsi avtomobilin istifadəsindən daha sərfəlidir. Bunu şəxsi təcrübəmdən deyirəm. Benzinə, təmirə, sığortaya pul xərcləmirsən, yolda əsəbiləşmirsən, dayanacaq üçün vaxt, pul sərf etmirsən. Smartfon vasitəsi ilə asan sifariş edirsən, qısa zamanda gəlir və bir fincan kapuçinodan iki dəfə ucuz qiymətə aparır.

Bir çox qonşu ölkələrdə elektromobilləri gömrük vergisindən tam azad ediblər. Bizdə də bu mövzuda müzakirələr gedir. Bu qanun qəbul olunsa, bizdə də elektomobillərdən istifadə edənlərin sayı artacaq.

Azərbaycanda “Tesla” avtomobilləri satışda var?

Rəsmi olaraq yoxdur. “Tesla” diler şəbəkəsi ilə işləmir, öz mağazalarından və onlayn satırlar. Azərbaycan kiçik bazar olduğu üçün hələ onların diqqətin mərkəzində deyilik. Əsas bazarları ABŞ-dır. Orada onlayn konfiqurasiya edirsən, ödəmə şərtlərini, yəni kredit yaxud lizinq müddətini seçirsən, ilkin ödənişi edirsən, avtomobili çatdırırlar.

Bir də qeyd edim ki, ABŞ-da kredit və lizing fərqli mövhümlardır. Kredit eyni bizdəki kimi olsa da, lizinq icarədir. Yəni icarə müddətini seçib, ilkin ödənişi edirsən. Hər ay icarə haqqını ödəyirsən, müddət bitəndə isə avtomobili heç bir geri ödəniş olmadan geri qaytarırsan.

Dünya bazarındakı avtomobillərlə bağlı yeniliklər nə qədər vaxtdan sonra Azərbaycana çatır?

İstehsalçılar öncədən hansı avtomobilin nə vaxt təqdim ediləcəyini elan edir. Biz də saytımızda vaxtaşırı bu barədə xəbərlər veririk. Dilerlər öncədən sifarişlərini yerləşdirir və istehsaldan birbaşa salonlara gətirilir.

Avtoistehsalçılarda maliyyə ili 1 oktyabrdan 30 sentyabra qədər hesablanır. Ona görə də təqdimatlar daha çox oktyabra təsadüf edir, maliyyə ilinin əvvəlinə və bir də yaz aylarında. Həmin təqdimatlardan qısa müddət sonra Azərbaycanda da avtomobillər təqdim olunur və satışa çıxarılır.

Yeni modelin ölkəmizdə satışda təqdim olunması vaxtı həm də həmin modelə olan tələbatdan asılıdır.

Yollarımız və ya sürücülərimiz hansı yeniliklərə hazır deyillər?

Yollarımızı deməzdim. Çünki bu dəqiqə yollarımızın keyfiyyəti ötən əsrin 90-cı illəri ilə müqayisədə çox üstündür və getdikcə dəyişikliklər olur və olacaq. Köhnə şəhər salma planlarında və yeni binaların xaotik inşası, yol strukturlarında böyük məhdudyyətlər yaradır. Avtomobil parkı, əhali sayı artır, şəhər isə onu həzm edə bilmir.

Sürücülərimiz professional avtomobil məktəblərinə, öyrənməyə, qaydalara tabe olmağa, bir-birinə hörmət etməyə, yol verməyə  hazır deyillər. Avtomobili sürmək yalnız sükanı fırladıb, pedallara basmaq deyil. Bu, qaydaları bilmək, öncədən təhlükədən yayınmaq, digər yol iştirakçılarına hörmət etməkdir.

Alıcılarımız isə daha çox elektromobillərə hazır deyillər. Çünki inanmırlar. Ancaq, istəsək də, istəməsək də, bu yeniliklər labüddür.

Müəllif: Tuncay Türbəndəzadə

Foto: Bəhman Mirzəyev

SHARE THIS STORY

FacebookTelegramTwitter