Əsas xəbərlər
Qarabağ iqtisadi rayonunun əhalisinin sayı açıqlanıb Tural Məmmədov: 44 günlük müharibə dövründə dövlət informasiya resurslarına 2678 kiberhücum təhdidi qeydə alınıb Sabaha olan HAVA PROQNOZU “Azərbaycan Sənaye Sığorta”da növbədənkənar yığıncaq KEÇİRİLƏCƏK Xiaomi elektrik avtomobil fabriki quracağını açıqlayıb Artıq SOCAR-ın Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunda 4 yeni qurğuda istismara hazırlıq işləri başlayır Yeni ştamın simptomları nədir? “Omicron” Azərbaycanda aşkarlanıb? Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA 600 min vətəndaşa pulsuz bank hesabı açılıb Fermer təsərrüfatlarının fəaliyyətinə dair yeni dövlət standartı qəbul edilib Bakıdakı liseydə karantin müddəti uzadıldı Koronavirusa görə bağlanan məktəbdə əyani tədris bərpa olundu Zakir Nuriyev:Dolların qiymət artımı kimi məsələ hazırda banklarda mövcud deyil Kəlbəcərin İstibulaq kəndinin görüntüləri – VİDEO Neft Fondu tender elan edir Zakir Nuriyev: Çalışırıq ki,insanların banklarla mövcud olan mübahisələri məhkəmədən kənar məhz ombudsman vasitəsilə həll edilsin Embawood işçi axtarır Şuşada ABB-nin Müşahidə Şurasının iclası keçirildi Azercell sosial şəbəkələrdə yarışma elan edir Gəncə Yaşayış Kompleksinin mənzillərinin təmir nümunələri təqdim olundu Bu fermerlər subsidiyaları ilin əvvəlində alacaqlar İranla nüvə sazişi üzrə danışıqlar bərpa edilib Azərbaycanın top bankları və maliyyə qurumları kibertəhlükəsizliklə bağlı xüsusi departamentlər və baş inzibatçılar formalaşdırır

Çin nə etdi və nəyə nail olur?

İki il əvvəl ümummilli “blokçeyn mobilizasiyası” elan edən Çin indi Milli Blokçeyn Xidmət Şəbəkəsini digər ölkələrdə genişləndirməyə hazırlaşır. Bəs bu hərəkətin məqsədi və mümkün nəticələri nələr ola bilər?
“2019 -cu ilin sonuna qədər dünyada 4500 blokçeyn patent ərizəsinin yarısına sahib olan çinli sahibkarların dəstəyi ilə maliyyə və iş həlləri ekosisteminə qayıdacaq “China Blockchain Service Network” (BSN) hərəkət edir. Xüsusilə, rəqəmsal yuan əsaslı kredit imkanları BSN vasitəsi ilə iqtisadi cəhətdən əlverişsiz ölkələrə yaradılır. Təqdim edilə biləcək layihələr, Çin sahibkarlarının ticarət sahəsini daha geniş coğrafiyaya yayacaq, məsələn, Huawei, ZTE, Lenovo və Xiaominin kompüterləri, ağıllı telefonlar, Tencent və ByteDance kimi şirkətlər süni intellektə əsaslanır”.
“Çin dövlətinin xəyalı, ölkələrin bu cəlbedici kredit müqabilində öz rəqəmsal valyutalarını inkişaf etdirmələri və BSN-ə inteqrasiya etmələri, beləliklə Çinin maliyyə gücünün qlobal səviyyəyə çıxması və ABŞ dolları və yuan qlobal valyutası ilə rəqabət apara bilməsidir”.
“Yalnız bir neçə il sonra geriyə baxaraq Çin hökumətinin bu strateji dəyişikliyin və blokçeyn diqqətinin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu anlayacağıq.”
 
Yuxarıdakı mətnlər 2019 və 2020-ci illərdə Çinin ölkədə başlatdığı “blokçeyn səfərbərliyi” ilə bağlı bir sıra məqalələrdən götürülüb. Bu kontekstdə Çin nəinki həmin məqalələrdə qeyd etdiyim planı həyata keçirdi, həm də itkin hissələri tamamlamaq üçün strateji hücumlara başladı. Ötən ay Honq Konqda, daha sonra Cənubi Koreya və Sinqapurda qurulan BSN qovşaqları (qovşaqları) bu yaxınlarda Türkiyə və Özbəkistanı əhatə dairəsinə əlavə etdi. Bu gün geniş bir diapazonda 2000-dən çox blokçeyn tətbiq etməyə çalışan BSN Çin ilə ticari əməkdaşlığını artırmaq istəyən ölkələr üçün daha səmərəli texnoloji iş infrastrukturuna ehtiyac duyur. Təbii ki, Çinin bütün bunların müqabilində istəkli ölkələrdən nə tələb edəcəyi hələ aydınlaşdırılmayıb və BSN nöqtəsinin qurulacağı ölkələrin statusu Çinə yaxınlaşmayıb. Şübhəsiz ki, bu hərəkətlə Çin, Pandoranın qutusunu açacaq və pandemiyadan sonrakı iqtisadiyyatını çətin vəziyyətdə ola biləcək ölkələrə aparacaq cəlbedici texnologiyası və kredit imkanları ilə Qərb mərkəzli qlobal maliyyə prosesinə qarşı bir blokdur. Şübhəsiz ki, bu səylərin mərkəzində biznes həllərinin blokçeyn əsaslı və yüksək rəqabətli ekosistemi və bu ekosistemi dəstəkləyən rəqəmsal valyutanın (yuan) işləməsidir. Bu mərhələdən sonra Qərb mərkəzli maliyyə oyunçularının, xüsusən Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu rəqabətdən qaçması çətindir. Növbəti prosesdə Çin Blokçeyn Xidmət Şəbəkəsinin performansı və şəxsi və korporativ məxfilik qaydalarına uyğunluğu bir tərəfdən qiymətləndiriləcək. Dünyanın maliyyə gücləri bu cür şiddətli rəqabətə diqqət yetirərkən müstəqil olaraq və bu blokadadan kənarda fəaliyyət göstərən yeniliklər təklif edərək blokçeyn ekosistemlərinin bu yarışmada nə qədər böyük rol oynaya biləcəyini unutmaq olmaz.

Müəllif: Fariz Əzimov

SHARE THIS STORY

FacebookTelegramTwitter