KADR İŞİ

Məzuniyyəti nə vaxt götürmək sərfəlidir: məzuniyyət haqqının "SİRLİ" KALKULYATORU
11 SENTYABR
2517

Məzuniyyəti nə vaxt götürmək sərfəlidir: məzuniyyət haqqının "SİRLİ" KALKULYATORU

2018-09-11 10:56:00

Adətən çoxlarımız düşünürük ki, məzuniyyət üçün bizə hesablanan məzuniyyət haqqı aldığımız əmək haqqına bərabər olacaqdır. Lakin, bu tam düşündüyümüz kimi deyil. Bəzən məzuniyyət götürdüyümüz ayda aldığımız əmək haqqı az, bəzən isə çox ola bilər. Ona görə "Məzuniyyəti nə vaxt götürək ki, bizə sərfəli olsun?" sualı hamımıza maraqlı olacaqdır. Gəlin bu sualın cavabını misallar ilə araşdıraq.

Məzuniyyət bir neçə hallarda bizim üçün sərfəli ola bilər:

  • Məzuniyyət günlərinin sayı: məzuniyyət günləri az götürülür, lakin istirahət daha uzunmüddətli olur
  • Məzuniyyət haqqının məbləğinə görə

İstirahətinizin uzun olmasını istəyirsinizsə:

İstirahət günlərinizi uzadmaq istəyirsinizsə, yanvar və ya mart bayramlarından istifadə edə bilərsiniz. Çünki, məzuniyyətin müddəti bayram günlərinə təsadüf edən məzuniyyət günləri miqdarında uzanacaq. Bundan başqa, məzuniyyəti bazar ertəsindən cümə gününə kimi, 5 təqvim günü müddətinə götürə bilərsiniz. Belə olduqda, 9 gün istirahət edə biləcəksiniz (dörd istirahət gününü nəzərə alaraq).

Məzuniyyət haqqı məbləğinin yüksək olmasını istəyirsinizsə:

Alacağınız məzuniyyət haqqı məbləğinin yüksək olmasını istəyirsinizsə, məzuniyyətinizi istirahət günlərinə salın. Çünki məzuniyyət haqqı hesablanarkən istirahət günləri də məzuniyyətin təqvim günlərinə daxil edilir və ödənilirlər. Qalan bəzi hallarda da məzuniyyət haqqında əlavə qazanc əldə etmək olar, bu da asılıdır ondan ki, məzuniyyət dövrünə qeyri iş günü olan bayram günləri daxildir və ya yox, və məzuniyyətə çıxdığı ayda işçi neçə gün işləmişdir.

Qeyd edək ki, qeyri-iş günləri 2 cür olur: istirahət günləri (şənbə və bazar) və bayram günləri.

İşçinin məzuniyyətə çıxdığı ayda işçiyə ödənilən haqq iki hissədən ibarət olur:

  • İşlənmiş günlərin sayına görə hesablanan əmək haqqı;
  • Məzuniyyət haqqı;

İşlənmiş günlərin sayına görə hesablanan əmək haqqı

İşlənmiş günlərin sayına görə əmək haqqı aylıq əmək haqqı məbləğinin müvafiq aydakı iş günlərinin sayına bölməklə və alınan gündəlik əmək haqqının işlənmiş günlərin sayına vurmaq ilə müəyyən edilir.

Misal üçün, ən az iş günləri 2017-ci ilin yanvar, mart və iyun aylarındadır. Ona görə, bu aylarda hər iş gününə düşən əmək haqqı başqa aylarda olan iş günlərinə nisbətən daha "bahalıdır".

Ən "ucuz" iş günü bayramları olmayan və eyni zamanda 31 təqvim günü olan aylardadır.

Misal üçün, işçinin aylıq əmək haqqısı 800 manatdır. Əgər 2017-ci ilin avqust ayında 23 iş günü vardırsa, o zaman, avqust ayında hər iş gününün "qiyməti" 34.78 manat (800/23) olacaqdır. Və əgər 2017-ci ilin mart ayında 17 iş günü varsa, o zaman, hər iş gününün "qiyməti" 47.06 manat (800/17) olacaqdır.

Məzuniyyət haqqı.

Məzuniyyət haqqı isə iş günləri əsasında deyil, təqvim günləri əsasında hesablanır. Məzuniyyət haqqı hesablanarkən bir günlük əmək haqqı ayın təqvim günlərinin orta illik miqdarına - 30.4 günə (365/12) bölməklə hesablanır. Bu 30.4 gün isə hər hansı bir ayda olan iş günlərinin sayından daha çoxdur (iş günlərinin sayı maksimum 23 gün ola bilər).

Bu o deməkdir ki əmək haqqı dəyişməz qalarsa, məzuniyyət haqqı bütün aylarda eyni olacaqdır. İşlənmiş günlərin sayına görə əmək haqqı isə iş günlərinin sayı çox olan aylarda daha çox olacaqdır.

Məzuniyyət haqqının yüksək olması üçün məzuniyyəti bayram və istirahət günləri az olan, və iş günləri çox olanayda götürmək sərfəlidir.

Gəlin misallar ilə baxaq niyə məzuniyyəti bayram və istirahət günləri çox olan ayda götürmək sərfəli deyil.

Qeyd edək ki, bayram və istirahət günlərinin sayı hər il müxtəlif aylarda eyni olmur və hər il dəyişir. Misal üçün, Qurban və Ramzan bayramlarının günləri təqvimdə "hərəkət edir" və hər il müxtəlif aylara düşə bilər.

Belə ki, 2017-ci ilin iyun ayında 12 bayram və istirahət günü və 18 iş günü vardır. Qeyri-iş günü olan bayram günləri məzuniyyət haqqının hesablanması zamanı nəzərə alınmırlar, lakin məzuniyyətin müddəti bayram günlərinə təsadüf edən məzuniyyət günləri miqdarında uzanacaq.

Gəlin aşağıdakı misallara baxaq.

Misal. İyun ayında götürülən məzuniyyət bayram günlərinə təsadüf edir.

İşçi 2017-ci ilin iyun ayının 16-dan 14 günlük məzuniyyət gütürür (16-29). İşçinin aylıq əmək haqqısı – 800 manatdır. İşçi tərəfindən aldığı məzuniyyətdən əvvəlki 12 təqvim ayının əmək haqqının cəmlənmiş məbləği 9 600 manat təşkil etmişdir (800 man. * 12 ay).

Bir günlük əmək haqqı = Orta aylıq əmək haqqı / 30.4

Bir günlük əmək haqqı = 800 / 30.4 = 26.32 man.

Məzuniyyət dövrünə 3 qeyri-iş günü olan bayram günü düşür 26-27-28 iyun, AR Əmək Məcəlləsinin 114.6 Maddəsinə görə - "Əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf edən iş günü hesab olunmayan bayram günləri məzuniyyətin təqvim günlərinə daxil edilmir və ödənilmir." Əvəzində işçinin məzuniyyəti 3 gün uzadılır.

Məzuniyyət haqqı olacaqdır: 26.32 * 14 = 368.48 man.

Bayram günlərinə görə işçinin məzuniyyəti 3 gün uzadılacaqdır.

İyun aynın qalan 10 iş günü üçün əmək haqqını hesablayaq:

800 man. / 18 iş günü * 10 = 444.44

Cəmi iyun ayı üçün işçiyə 812.92 man. (368.48 + 444.44) əmək haqqı hesablanacaqdır.

İndi isə gəlin başqa bir misala baxaq. İşçi iyun ayında məzuniyyət götürür, lakin, məzuniyyət günləri bayram günləri ilə təsadüf etmir.

Misal. İyun ayında götürülən məzuniyyət bayram günlərinə təsadüf etmir.

İşçi 2017-ci ilin iyun ayının 1-dən 14 günlük məzuniyyət gütürür. İşçinin aylıq əmək haqqısı – 800 manatdır. İşçi tərəfindən aldığı məzuniyyətdən əvvəlki 12 təqvim ayının əmək haqqının cəmlənmiş məbləği 9 600 manat təşkil etmişdir (800 man. * 12 ay).

Bir günlük əmək haqqı = Orta aylıq əmək haqqı / 30.4

Bir günlük əmək haqqı = 800 / 30.4 = 26.32 man.

Məzuniyyət dövrünə düşən bütün təqvim günləri ödənilməlidir.

Məzuniyyət haqqı olacaqdır: 26.32 * 14 = 368.48 man.

İyun aynın qalan 8 iş günü üçün əmək haqqını hesablayaq:

800 man. / 18 iş günü * 8 = 355.56

Cəmi iyun ayı üçün işçiyə 724.04 man. (368.48 + 355.56) əmək haqqı hesablanacaqdır.

İndi isə, işçinin bayram günləri olmayan Avqust ayında məzuniyyət götürməsinə baxaq:

Misal. İşçi bayram günləri olmayan Avqust ayında məzuniyyət götürür.

İşçi məzuniyyəti Avqust ayının 18-dən 14 gün müddətinə götürür (18-31 avqust 2017). Yuxarıdakı misalların şərtlərini nəzərə alaq.

Məzuniyyət haqqı olacaqdır: 26.32 * 14 = 368.48 man.

Avqust ayında 23 iş günü var. Onlardan işçi 13 günü işləmişdir.

Avqust aynın əmək haqqısını hesablayaq:

800 man. / 23 iş günü * 13 = 452.17

Cəmi avqust ayı üçün işçiyə 820.65 man. (368.48 + 452.17) əmək haqqı hesablanacaqdır.

Beləliklə, məzunuiyyəti iş günləri daha çox olan ayda götürmək məsləhətdir. Bayram günləri çox olan aylarda isə işləmək sərfəlidir.

Mənbə: http://www.muhasib.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır
  • $ USD
    1.7000
  • € EUR
    2.0024
  • ₽ RUB
    0.0256